Bourke en het opblazen van het verzwegene


Foto: het beeld van Pasquino in Rome. Symbool van de vrijheid van meningsuiting.
© 2006 R.G.M. Ritzen

De Britse historica Joanna Bourke schreef een boek over verkrachtingen vanaf 1860 (Rape – A History from 1860 to the Present). In de Volkskrant (9 november 2007) werd deze Londense hoogleraar Geschiedenis door Peter Giesen geïnterviewd. Zij is het niet eens met de suggestie dat vrouwen zich kwetsbaar maken voor seksueel geweld door de pornocultuur zelf over te nemen, zoals onlangs werd geopperd in de recente Emancipatienota van de Nederlandse regering. Hier ligt de herleving van een oude mythe – het meisje vraagt erom – op de loer, vindt zij. “Het is een verkeerde manier om over het probleem te praten. Het gaat niet om meisjes, maar om de daders. Al loopt een meisje bij wijze van spreken naakt over straat, dan nog mag ze niet verkracht worden.”
Analyse. Hier is sprake van het opblazen van een verzwegen standpunt. Iemand kan een verklaring voor het fenomeen verkrachting of seksueel geweld zoeken in het gegeven dat vrouwen de pornocultuur overnemen. Een dergelijke verklaring impliceert echter allerminst de morele stellingname dat de vrouwen zelf schuld hebben aan het feit dat ze worden lastig gevallen. Kortom, een verklaring (los van de vraag of die juist of onjuist is) impliceert geen moreel oordeel.
En wat betreft de verkeerde manier van praten: iedereen heeft het recht om te spreken (zie voor een uitstekende analyse: E. Barendt, Freedom of Speech (Oxford, 2007)), en het is niet aan Bourke om de ideologisch correcte agenda vast te stellen.

© 2007 R.G.M. Ritzen