Mees en de causaliteitsdrogreden

Manhattan © 2007 R.G.M. Ritzen
De rijzende ster in de PvdA, Heleen Mees, hield in het NRC (24 november 2007) een vlammend pleidooi om de verzorgingsstaat in te ruilen voor een kansenmaatschappij. Haar devies is meer arbeidsparticipatie. “Het langdurig afhankelijk zijn van een uitkering werkt vervreemding en apathie in de hand. Een uitzichtloze uitkeringssituatie leidt niet tot stilstand. Die leidt tot terugval.” De Nederlandse verzorgingsstaat maakt mensen passief en “leidt tot een overschot aan laagopgeleiden”. In vergelijking met New York legt Amsterdam het dan ook op alle punten af.
Ook wat betreft de misdaad: “de nieuwe aanpak van criminaliteit leidde ertoe dat New York – ooit berucht vanwege de onveiligheid op straat – de veiligste stad werd van alle grote steden in de Verenigde Staten.”
Analyse. In haar stuk maakt Mees zich schuldig aan de drogreden post hoc ergo propter hoc (a gaat vooraf aan b, dus a veroorzaakt b). De nieuwe aanpak van criminaliteit leidde ertoe dat New York de veiligste stad werd van alle grote steden in de Verenigde Staten. De nieuwe aanpak, die Mees verder niet toegelicht, ging in tijd vooraf aan de daling van de criminaliteit, dus is die aanpak ook de oorzaak van de daling van de criminaliteit. Dat verband is alles behalve vanzelfsprekend. De toenmalige burgemeester van New York weet de daling van de criminaliteit aan de zero-tolerancepolitiek. Levitt, hoogleraar economie aan de universiteit van Chicago, heeft een heel andere verklaring dan voormalig burgemeester Guiliano en Mees. Uit zijn onderzoek blijkt dat door de verruiming van de abortuswetgeving de criminaliteit daalde als gevolg van het feit dat het aantal geborenen in kansarme éénoudergezinnen afnam. Er was dan wel sprake van een interval van dertien jaar. Dat heeft te maken met het gegeven dat de criminele carrière van kansarme jongeren min of meer op dertienjarige leeftijd start. Een abortus bij een zestienjarige zwanger meisje (dat als jonge moeder zelf de kost moet gaan verdienen) betekent dertien jaar later één potentiële crimineel minder. Steden die bleven vasthouden aan een verbod op abortus, maar net als New York een zero-tolerancebeleid voerden, lieten slechts een marginale daling van de criminaliteit zien. (Zie: Steven D. Levitt, Understanding Why Crime Fell in the 1990’s: Four Reasons That Explain the Decline and Six That Do Not. Journal of Economic Perspectives 18, 2004 (pp. 163-190). )
(Het beeld dat Mees van New York schetst, komt overigens wat merkwaardig over na het lezen van Leblancs' Random family. Love, drugs, trouble, and coming of age in the Bronx uit 2003. Leblanc schetst het uitzichtloze bestaan in het ghetto van de Bronx.)

© 2007 R.G.M. Ritzen