BON en de onjuiste vergelijking

Prof. dr. ir. M. Peletier / © 2008 R.G.M. Ritzen
Van den Boezem en Peletier, bestuursleden van de stichting Beter Onderwijs Nederland (BON), zijn van mening dat leraren goed beloond moeten worden, maar willen die beloning niet koppelen aan prestaties. Die zijn, zo menen ze, niet objectief meetbaar (NRC, 17.3.08). Wever, adviseur in beloningsvraagstukken in het voortgezet onderwijs, is het niet eens met dit “opmerkelijke” standpunt van Van den Boezem en Peletier. Dat de prestaties van leraren niet objectief meetbaar zijn, stelt Wever, “hoeft ook niet. De eis van ‘objectief meten’ stellen we ook niet aan leraren die leerlingen beoordelen. Bij beoordelen gaat het om beargumenteren. Het werk van een leraar is niet zo esoterisch dat een leidinggevende hier geen onderbouwd en beargumenteerd oordeel over kan geven. Er zijn veel meer aspecten om een leraar op te beoordelen. (…) Het uitsmeren van extra geld over alle leraren leidt zeker niet tot een hogere onderwijskwaliteit. Dat leidt alleen tot duurder onderwijs.” (NRC, 19.4.08)
Analyse. Er is sprake van een onjuiste vergelijking. Het beoordelen van het functioneren van een leraar is iets wezenlijk anders dan het beoordelen van een proefwerk van een leerling. De normering van een proefwerk is betrekkelijk eenvoudig, vergeleken met de normering van het functioneren van een leerkracht.
Let op het retorisch gebruik van het woord ‘opmerkelijk’. Is het standpunt van Van der Boezem en Peletier opmerkelijk? Eerder wezen Peletier, Hanzen (e.a.) op onderzoek waaruit blijkt hoe dominant de rol van de vakinhoudelijke docent is als het gaat om het prestatieniveau van leerlingen. Salarisverhoging van docenten koppelen zij aan het bevorderen van het bijspijkeren van die vakkennis, juist omdat die zo bepalend is voor prestaties van leerlingen. Die gedachtegang is niet opmerkelijk, maar volstrekt logisch. (Overigens staan Peletier en Hanzen niet alleen in hun standpunt. Ook de hoogleraren Groot en Maassen van den Brink houden een pleidooi voor hogere salarissen (VK, 9.8.08). Niet iedereen is het daar mee eens. Bijvoorbeeld emeritushoogleraar Arnold Heertje: “Het idee dat wij betere leraren krijgen, indien wij de salarissen verhogen is grotesk. Bedorven vlees wordt niet beter door de prijs te verhogen. voorstellen van Groot en Maassen van den Brink ontspruiten aan een te schrale opvatting van economie, waarin menselijk keuzegedrag uitsluitend berust op een financiele calculatie. Deze enge opvatting van economie berokkent grote schade aan de beoefening van de economische wetenschap in Nederland, zet ons land internationaal achteruit en teistert verscheidene sectoren in de samenleving, behalve het onderwijs ook de zorg.”)

© 2008 R.G.M. Ritzen