Ruud Gullit en de hypocriete drogreden

“Eerlijk gezegd wist ik niet dat ik zo invloedrijk was, maar Hugo Borst, Louis van Gaal, Foppe de Haan, ik en nog een paar boosdoeners hebben Ruud Gullit het land uitgejaagd. Dat vertelde hij in de zaterdagbijlage van De Telegraaf.”, aldus Johan Derksen.
Hij reageert op een interview waarin Gullit zegt dat hij het “een beetje gehad met Nederland. Al die Nederlanders met een mening op de televisie, wat moet ik ermee? Die hele bulk die het altijd maar nodig vindt om mensen als Frank Rijkaard, Marco van Basten en mij op onze plaats te zetten. Het is echt irritant dat het grote gemiddelde het in Nederland voor het zeggen heeft gekregen. Mensen die met een camera voor hun neus ineens denken dat ze alles kunnen maken.”
Gullit stoort zich aan de wijze waarop een aantal analisten, die zelf nog nooit tegen een bal hebben getrapt, tegen Johan Cruijff tekeer gaat. “Het is niet zo dat ik het altijd met hem eens ben, maar Cruijff geeft altijd stof tot nadenken. Dan kan ik het als voetbaldier moeilijk verkroppen dat allerlei goden hem belachelijk maken. Vind ik verschrikkelijk. (…) De vernedering van Dick Advocaat tijdens het EK van 2004 was het dieptepunt. Al die vakmensen die op de televisie over hem heen vielen, zonder te beseffen dat ze daarmee ook de situatie rond het Nederlands elftal ondermijnden. Die verharding zie je wekelijks op de televisie. Ik heb daar moeite mee, omdat ik van sport houd. Ik kan kwaad worden als ik naar feestende spelers en supporters zit te kijken en ze schakelen over naar een interview. Laat ze hun kop houden, maar helaas horen te veel mensen zichzelf graag praten.”
Derksen kan zich heel goed voorstellen dat mensen nu instemmend zitten te knikken. Maar de voetbalanalyticus ontpopt zich vervolgens als een ware analyticus van de ziel. “Aan Gullit is niets oprecht, ook deze kritiek niet. Het is selectieve verontwaardiging, omdat hij zelf geen deel meer uitmaakt van het peloton wijsneuzen dat nabeschouwt. Nog niet zo lang geleden oreerde Gullit zelf een paar keer per week mee voor, naar verluidt, achtduizend euro per uitzending. Op het moment dat RTL het contract van Talpa overnam, viel hij uit de boot, omdat Talpa-medewerkers hem niet serieus namen. Die professionals wilden niet verder met hem. Hij was in de studio in Hilversum heel sociaal en gezellig, maar realiseerde zich geen moment wat er van hem werd verwacht.” Vervolgens wordt Gullit getrakteerd op een staaltje afbranden: “nergens een mening over”, “probeerde op gênante wijze zijn eigen wanprestatie als Feyenoord-coach te bagatelliseren en goed te praten”, “een overbetaalde parodie op een voetbalanalist”, “gebrek aan actuele kennis en interesse”, “het ego is gekrenkt”.
Dan gaat het betoog verder: Derksen blijkt elk jaar op vakantie naar de V.S. te gaan (interessant), dan komt de bevrijding door de Amerikanen in W.O. II nog aan bod (ook interessant, handig om te weten) en bespreekt hij de sociale verhouding in de V.S. (erg interessant). Ook de doodstraf passeert nog even de revue. Kortom, allemaal interessant, maar wat dit allemaal met Gullit te maken heeft, is mij eerlijk gezegd een raadsel.Na deze intellectuele exercitie komt Gullit ineens weer in het vizier: “ik kan me nauwelijks voorstellen dat hij goed functioneert bij Los Angeles Galaxy als coach.” Het argument ‘kan ik mee nauwelijks voorstellen’ valt onder de categorie ‘ontduiken van de bewijslast’.Gullit houdt van glamour, het randgebeuren en het goede leven en dat mag niet van Derksen. “Hij zegt dat hij van voetbal houdt, maar hij houdt vooral van zichzelf.” Het voegwoord ‘maar’ duidt op een tegenstelling. Je van voetbal of van jezelf.
In zijn betoog moraalriddert Derksen er lustig op los: Gullit schurkte schijnheilig tegen Nelson Mandela aan; verdiende een vermogen met zielige plaatjes van zieke en hongerige Afrikaanse kinderen, kijkt niet om naar zijn kinderen omkijkt.Inmiddels vroeg ik me af waar die drogreden nu bleef. Na de uitwijding over de doodstraf, Derksens vakantiepraatjes en de Tweede Wereldoorlog, was ik die drogredenen nog steeds niet tegen gekomen. Maar in de conclusie werd ik alsnog op mijn wenken bediend: “Gullit heeft zichzelf afgebrand in Nederland. Geen club begint meer aan hem. Daarom gebruikte hij een drogreden voor zijn vertrek naar Amerika. Je kunt toch niet serieus menen dat wat gebabbel over voetbal een reden is om te emigreren. De familie Gullit zal zich best thuisvoelen in het mondaine Los Angeles, Hollywood en Beverly Hills. (…) Gullit zal in Amerika ook moeten presteren als coach en daar acht ik hem niet toe in staat. Daarom ben ik nu al benieuwd hoe hij zijn terugkeer naar Nederland straks motiveert.”
Het probleem is alleen dat de door Derksen gesignaleerde drogreden geen drogreden is (tenzij je aan het begrip ‘drogreden’ een heel andere betekenis toekent). Volgens Derksen liegt Gullit over zijn vertrek naar de V.S. Maar dat is geen drogreden in de gangbare betekenis. Wat wel drogredenen zijn, is zowat het hele betoog van Derksen: de directe persoonlijke aanvallen (schijnheilig, desinteresse, gebrek aan kennis etc.), de indirecte persoonlijke aanvallen (gekrenkte ego, narcist etc.) en het ontduiken van de bewijslast (ik kan me niet voorstellen….).

© 2008 R.G.M. Ritzen