Zwagerman en de onjuiste vergelijking

Zwagerman laat in de uitzending ‘De wereld draait door’ (25.4.08, vanaf 42:00) zijn licht schijnen op het filmpje* waarin Georgina Verbaan iemand anders dan haar partner, het bretellenmanneke Jort Kelder, hartstochtelijk zoende. Zwagerman verbaast zich erover dat Verbaan qua privacy minder rechten heeft als een winkeldief. “Als iemand inbreekt in een winkel en de winkeleigenaar besluit om een foto van die persoon op te hangen op de winkelruit, dan mag dat niet want dat is een schending van de privacy. Dus een winkeldief die heeft meer rechten op het gebied van privacy dan die twee mensen. Daar komt het op neer.”
Analyse. Daar komt het niet op neer. Sterker nog, Zwagerman maakt een onjuiste vergelijking. In het geval van de winkeldief stelde de rechtbank eerst vast dat zowel het portretrecht als het recht op privacy door de winkelier geschonden was en bekeek hij tevens of de winkeleigenaar zwaarwegende belangen had om deze schendingen te rechtvaardigen. Dat is bijvoorbeeld het geval als aangifte bij de politie niets had opgeleverd. Maar in deze zaak was daarvan geen sprake.
De winkelier maakte zich volgens de rechtbank dan ook schuldig aan eigenrichting (LJN: AQ78777, Rb Amsterdam, KG 04/1566 SR). Er is in Nederland juridisch gezien maar één instantie die kan vaststellen of iemand een dief is en dat is de rechter. De procedure om te onderzoeken of iemand zich schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit, is met allerlei waarborgen omringd. Het is niet aan een winkelier om zonder meer over deze waarborgen heen te stappen en iemand (een dementerende 79-jarige vrouw) aan de schandpaal te nagelen. Iemand kan iets stelen, maar pleegt daarom nog niet altijd per definitie een strafbaar feit. Een kind van anderhalf kan zonder te betalen iets meenemen, maar is daarom nog geen dief. Hetzelfde geldt voor een dementerende vrouw. In dit geval seponeerde het openbaar ministerie de strafzaak tegen de vrouw vanwege haar dementie.
De vergelijking tussen de rechten van Verbaan en het bejaarde dementerende vrouwtje gaat daarom niet op. Verbaan werd niet aan de schandpaal genageld vanwege een diefstal, maar vanwege een zoen. Dat is geen strafbaar feit (althans niet hier in Nederland). Dat betekent overigens niet dat er geen andere overwegingen kunnen zijn die leiden tot het oordeel dat het auteursrecht en privacy van Verbaan geschonden is. Het ging nu om de parallel die Zwagerman ten onrechte schetste.
*) Inderdaad, geen hyperlink naar het filmpje. Voor dit soort riooljournalistiek is op deze site geen plaats.

© 2008 R.G.M. Ritzen