Den Boef en de vertekening

August Hans den Boef, schrijver van ‘God als hype’, merkte in Trouw (16.7.08) op dat er onlangs een praktijkvoorbeeld van shariatoepassing in Frankrijk bekend werd. Een Franse moslim kwam er in de huwelijksnacht achter dat zijn vrouw geen maagd meer was. Voor de huwelijksvoltrekking had ze hem verteld dat ze wel maagd was.
Hij stapte naar de rechter in Lille om het huwelijk te laten ontbinden, omdat zijn kersverse echtgenote gelogen had. De rechter ontbond het huwelijk, zo stelt Den Boef. Er was immers sprake van misleiding over een ’essentiële kwaliteit’.
“Dit vonnis schept uiteraard rechtsongelijkheid tussen vrouwen en mannen –die nu eenmaal geen bloedende penis hoeven laten zien”, aldus Van den Doef. “Rechtsongelijkheid bovendien tussen mannen die geen beroep op religieuze regels kunnen doen en anderzijds moslimmannen die dat wel mogen. Bovendien is seks voor het huwelijk in het Franse rechtsysteem geen delict en daardoor niet vergelijkbaar het verzwijgen van eerdere verbintenissen of een crimineel verleden. Die ’essentiële kwaliteit’ waarover de Franse rechter het had, is dan ook een sharia-argument.”
Analyse. Deze argumentatie is onjuist. Nog los van het feit dat de rechter het huwelijk niet ontbond, maar vernietigde, is Den Boefs interpretatie van art. 180 van de Code civiel onjuist. Het gewraakte artikel op basis waarvan de ontbinding in het Franse civielrecht mogelijk is, luidt als volgt:

Article 180
Modifié par Loi n°2006-399 du 4 avril 2006 - art. 5 () JORF 5 avril 2006

Le mariage qui a été contracté sans le consentement libre des deux époux, ou de l'un d'eux, ne peut être attaqué que par les époux, ou par celui des deux dont le consentement n'a pas été libre, ou par le ministère public. L'exercice d'une contrainte sur les époux ou l'un d'eux, y compris par crainte révérencielle envers un ascendant, constitue un cas de nullité du mariage.S'il y a eu erreur dans la personne, ou sur des qualités essentielles de la personne, l'autre époux peut demander la nullité du mariage.

Het gaat dus niet enkel om het verzwijgen van eerdere verbintenissen of een crimineel verleden, maar ook – en daarnaast – om een essentiële kwaliteit. Hoe mensen dat invullen, is niet aan de rechter. Overspel is in Nederland geen delict, maar kan wel een reden zijn om een huwelijk te ontbinden. Is dat dan een christenargument?
Bovendien verklaarde de man in kwestie dat hij niet extreem religieus was, maar dat hij niet het huwelijk wilde ingaan met een leugen.
Overigens kan men de Franse wet moeilijk sharia-achtig vinden. De Franse Raad van State, het hoogste rechterlijke college in Frankrijk weigerde onlangs een 32-jarige Marokkaanse vrouw de Franse nationaliteit: de vrouw “adopté une pratique radicale de la religion incompatible avec les valeurs essentielles de la communauté Française”. Ze sprak goed Frans, maar had totaal geen kennis van de Franse samenleving, hoewel ze acht jaar in Frankrijk woonde.

© 2008 R.G.M. Ritzen