Bolkestien en de vertekening van een Ramadans standpunt

Frits Bolkestein ging onlangs in debat met Tariq Ramadan, die senior research fellow aan Oxford University en gasthoogleraar aan Erasmus Universiteit is. De oud-VVD-leider, die zich tegenwoordig ook met een hoogleraartitel mag tooien, viel in zijn betoog Ramadan aan door hem een aantal controversiële uitspraken van Ramadan zelf voor te leggen. Ramadan bestreed in zijn betoog dat de citaten in zijn boeken te vinden waren. Bolkestein moest tijdens dit debat schoorvoetend toegeven dat hij slechts één van de 22 boeken van Ramadan gelezen heeft en ook nog juist een boek dat voor dit debat niet relevant was. Verder verwees Bolkestein naar tapes, maar die waren dan weer door iemand vertaald.
Daarmee heeft mijns inziens Bolkestein het debat op dit punt bij voorbaat verloren. Maar Bolkestein verwees ook naar internet en You Tube en daar is inderdaad ook het een en ander van Ramadan te vinden.
Het is interessant te kijken hoe Ramadan op de beschuldigingen reageerde. Hieronder enkele thema’s.

Hoofddoek
Bolkestein: “Ramadan strijdt voor het recht van Franse meisjes om de hoofddoek op school te dragen. Maar strijdt hij ook voor het recht om de hoofddoek niet te dragen? Nee, want het dragen van de hoofddoek is een plicht, hoewel niemand ertoe gedwongen kan worden ‘De hoofddoek is een daad van geloof.’ Maar dat is precies wat er gebeurt in de voorsteden van Parijs, waar meisjes die de hoofddoek niet dragen, gewelddadig bejegend worden. Vandaar de beweging Ni putes ni soumises (‘Hoeren noch slaven’). Steunt Ramadan deze beweging?”
Ramadan: “Ik heb gezegd dat het in strijd met de islam is een vrouw te dwingen een hoofddoek te dragen, net zoals ik denk dat het in strijd is met de mensenrechten haar te dwingen hem af te doen. Ik heb ervoor gestreden dat vrouwen die geen hoofddoek willen dragen daarin vrij zijn, zowel in het Westen als in het Oosten.”
Analyse. Ramadan claimt dat hij iets anders zegt dan Bolkestein de lezer voorspiegelt. Bolkestein beriep zich enkel op secundaire bronnen.

Iran
Bolkestein: “Er is één land dat Ramadans goedkeuring wegdraagt en dat is Iran: ‘Iran is zonder twijfel een van de moslimlanden die de afgelopen twintig jaar het meest hebben gedaan aan de bevordering van de vrouwenrechten’.”
Ramadan: “Ik heb gezegd dat de situatie van vrouwen in Iran in twintig jaar méér verbeterd was dan de situatie van vrouwen in de gehele Arabische wereld (wat een feit is, in elk geval wat hun politieke vertegenwoordiging betreft). Ik heb nooit ‘de Iraanse vrouw’ als model verdedigd. Dat zijn leugenachtige beweringen.”
Analyse. Bolkestein heeft in het artikel niet geschreven dat de Iraanse vrouw model stond. Dat maakt Ramadan ervan. In dit geval vertekent Ramadan dus. Maar Bolkestein citeerde Ramadan maar half, waardoor er wel degelijk sprake was van een vertekening van een standpunt.

Holocaust
Bolkestein: “In het najaar van 2005 sloot Ramadan zich aan bij een Engelse werkgroep, Preventing Extremism Together. Dat was niet lang na de terreuraanslagen in Londen van 7 en 21 juli. Het eerste voorstel van die werkgroep was om de herdenking van de Holocaust af te schaffen, omdat die ‘kwetsend voor moslims’ was. Dit begrijp ik niet. Waarom zou de herdenking van de genocide op 6 miljoen onschuldige Joden – onder wie meer dan 100.000 uit Nederland – kwetsend zijn voor moslims?”
Ramadan: “In tegenstelling tot wat Bolkestein beweert, heeft de commissie Tackling Extremism, waarvan ik deel uitmaakte in Groot-Brittannië, nooit gevraagd om Holocaust Memorial Day af te schaffen. Ik heb juist persoonlijk stelling genomen tegen degenen die deze herdenking bekritiseerden, want dat acht ik onaanvaardbaar.”
Analyse. De link in het artikel levert niet het gewenste resultaat op. Het artikel van Helm kan niet worden opgeroepen. Het is niet te achterhalen wie wat gezegd heeft.

Homosexualiteit
Bolkestein: “Iets soortgelijks geldt voor homoseksuelen. ‘Het verbod is ondubbelzinnig: homoseksualiteit is niet iets dat de islam toestaat’, zegt Ramadan. En homoseksueel gedrag is ‘een teken van ziekte, stoornis en onevenwichtigheid’. Wat moeten homoseksuelen in islamitische samenlevingen hiervan denken? Of gaat Ramadan ons vertellen dat die er niet zijn?” Ramadan: “Ik heb er eveneens aan herinnerd dat de islam zich, net als andere godsdiensten, tegen homoseksualiteit verzet, maar dat moslims een duidelijke houding tegenover homo’s zouden moeten hebben: zij mogen het niet eens zijn met hun seksuele activiteiten, maar moeten hen wel respecteren.”
Analyse. Ook hier vertekent Bolkestein het standpunt van Ramadan, in elk geval het standpunt dat Ramadan in dit debat verkondigde.

Bolkestein eindigde de discussie met de mededeling dat het niet ging om de vraag of een bepaald citaat nu wel of niet klopte. Het ging om de kwestie zelf. Ramadan reageerde verbaasd. Het was immers Bolkestein die zijn introductie begon met allerlei ‘citaten’ die volgens anderen ergens in het werk van Ramadan stonden. En die citaten klopten volgens Ramadan niet.
Hoe dan ook, je kunt een auteur niet aanvallen op basis van beweringen die anderen over die auteur gemaakt hebben.

© 2008 R.G.M. Ritzen