Pam krijgt een prijs...

Publicist Max Pam (61) krijgt vandaag, 13 september, een prijs van de vrijdenkersvereniging De Vrije Gedachte. Hij is uitgeroepen tot vrijdenker van het jaar 2008. De vereniging beschouwt Pam als goed voorbeeld van rationeel en kritisch denker over mens en maatschappij.
Hieronder een kleine bloemlezing van overpeinzingen van deze rationele en kritische denker die ik de afgelopen paar maanden ben tegengekomen:

"De algemene tendens is toch: hoe geloviger hoe achterlijker. Ongeloof daarentegen gaat hand in hand met het vermogen om zonder mentale hindernissen, problemen op te lossen."
(Argumentum ad hominem?)

“Hij (Marcouch) wil religie gebruiken als wapen in de strijd voor integratie en tegen moslimextremisme. Hij wil meer godsdienstonderwijs en er moet in Slotervaart een poldermoskee komen van Mohammed Chepih, de man die vroeger homo’s verafschuwde, maar die tegenwoordig heel gematigd schijnt te zijn. Ik sta wantrouwend tegenover vermenging van kerk en staat, maar ik begrijp ook dat Marcouch in eigen kring onaanvaardbaar wordt wanneer hij zich niet solidair betoont met de islam.”
(Vraag: wat bewijst de columnist van ‘beweringen en bewijzen’ eigenlijk? Antwoord: niets.)

“Wat bij Van Doorn opvalt, is de neiging om zijn sociologische analyses met psychologismen te ondersteunen. In 1962 recenseerde Joop Goudsblom het boek Moderne Sociologie, het standwerk (ik neem aan dat hij standaardwerk bedoelt, RR.) dat Van Doorn samen met C.J. Lammers heeft geschreven." Goudsblom vond dat Van Doorn psychologiseerde en “juist dat psychologiseren beschouwde hij als een onwetenschappelijke manier van doen. Van Doorn reageerde gewond op de kritiek, maar hij wachtte heel lang met zijn revanche. Pas toen Goudsblom in 1992 zijn standaardwerk Vuur en Beschaving publiceerde, kwam de heftige afwijzing.” Rancune is nu eenmaal de smeerolie van het debat.
(Als je boek kritisch besproken wordt, dan mag je kennelijk dertig jaar later geen boek van die recensent bespreken. Sterk bewijs, hoor, zeker in een rubriek die om de een of andere duistere reden 'beweringen & bewijzen'.)

“Daags nadat de cartoonist Gregorius Nekschot in het cachot werd gegooid, overleed de socioloog J.A.A. van Doorn op 83-jarige leeftijd. Was Van Doorn – tot het laatst werkzaam – een extra week toegemeten, dan zou hij ongetwijfeld hebben geschreven dat de tekenaar zijn arrestatie helemaal aan zichzelf te wijten had. Wie kaatsen wil, mag de bal verwachten. Een optater kan helemaal geen kwaad voor iemand die zelf zulke harde tekeningen maakt.”
(Van Doorn heeft over de kwestie ‘Nekschot’ niets gezegd, dus verzint Pam het standpunt van Van Doorn. Tja, zo krijg je een column dus ook gevuld.)

In een oud nummer van JFK, ‘het meest sexy en luxueuze mannenblad van nu!’, werd Hugo Borst uitgeroepen tot de ‘Great Man van 2007’ “Hij (Borst) heeft zo’n half geschoren stoppelbaard, doet iets met voetbal en probeert op de tv vaders en zonen aan het huilen te brengen. Verder werd hij omschreven als intelligent, erudiet, non-conformistisch, rechtdoorzee, macho en gevoelig tegelijk. Kortom, hij is helemaal van deze tijd: hard van buiten en zacht van binnen. In het feministische blad Opzij werd een longlist gemaakt voor de verkiezing van de ‘Mooiste Man van Nederland’. Wel Matthijs van Nieuwkerk, Jeroen Pauw en Joris Luyendijk, maar geen Hugo Borst! Wat maken wij daaruit op? Dat het schoonheidsideaal van vrouwen anders is dan dat van mannen.”
(Klets.)

“Het was de filosoof Schopenhauer die misschien wel de grootste hekel had aan het concept van het geweten. Vermoedelijk heeft hij er daarom zo veel over geschreven. ‘Het geweten is samengesteld uit: eenvijfde mensenvrees, eenvijfde bijgeloof, eenvijfde gewoonte en eenvijfde ijdelheid’, meende hij.”
(Kennelijk bestaat het geweten maar voor 80%.)

“De algemene tendens is toch: hoe geloviger hoe achterlijker. Ongeloof daarentegen gaat hand in hand met het vermogen om zonder mentale hindernissen, problemen op te lossen.”
(Pseudowetenschappelijke prietpraat.)

“In het christendom heeft een eeuw lang een debat gewoed over de vraag hoeveel engelen er kunnen dansen op de punt van een naald, en vanuit dat licht bezien, is het probleem dat Enait opwerpt een toonbeeld van rationaliteit.”
(In zijn artikel Angels, dat in het gerenormeerde tijdschrift Philosophy (60, 1985) verscheen, schrijft George MacDonald Ross dat deze vraag nooit zo is gesteld (p. 499): “The closest parallel being found in the anonymous fourteenth-century mystical treatise Swester Katrei, which refers to a thousand souls in heaven sitting on the point of a needle. The precise image of angels dancing is first to be found in Isaac D’Israeli’s Curiosities of literature, of 1791.”)

Tot zover een kort overzicht, maar ik vrees dat die lijst moeiteloos langer kan worden.

© 2008 R.G.M. Ritzen