Leistra over Lucia de B.

Lucia de B. kreeg levenslang voor zeven moorden op patiënten en drie pogingen daartoe, schrijft Gerlof Leistra, misdaadspecialist van Elsevier (7.10.08). Vrijwel vanaf het begin spraken Derksen en zijn medestanders van een gerechtelijke dwaling, maar Leistra zelf had lange tijd geen twijfel over Lucia’s schuld. Zo vond hij het laatste arrest van het Gerechtshof Den Haag overtuigend. “De discussie ging mij te veel over de waarde van statistiek, terwijl dat bewijs in de uiteindelijke veroordeling geen doorslaggevende rol had gespeeld. Maar Derksen en de zijnen hielden vol en wisten twijfel te zaaien over de waarde van het andere bewijs. Die wetenschappelijke discussie was voor buitenstaanders amper meer te volgen, maar bij twijfel gaat de verdachte vrijuit.”
Leistra vraagt zich af of deze zaak ooit helemaal opgehelderd kan worden. “Als er sprake was van een natuurlijk overlijden van Amber, gold dat dan ook voor de zes overige patiënten? Het is te hopen dat er een eind komt aan alle onzekerheid.”
Analyse. Leistra is niet echt overtuigd. Laten we zijn argumenten nog eens op een rijtje zetten. En laten de drogredenen even voor wat het is en bekijken het retorisch gehalte van zijn betoog.
1. De discussie ging wat hem betreft, te veel over de waarde van de statistiek ging. Dat bewijs speelde in de uiteindelijke veroordeling geen doorslaggevende rol.
Leistra vertekent de discussie. De statistische blunders kregen weliswaar veel media-aandacht door het gekrijs van Maarten ’t Hart, maar de zaak Lucia de B. bestond uit een hele reeks missers. Zie voor een overzicht uiteraard het boek van Derksen of http://www.luciadeb.nl/ .
2. Derksen en de zijnen wisten twijfel te zaaien.
Was het niet omgekeerd? Het OM en de rechters zijn nooit in staat geweest overtuigend te bewijzen dat Lucia de B. schuldig was.
3. De discussie was voor een buitenstaander amper meer te volgen, maar bij twijfel gaat de verdachte vrijuit.
Inderdaad, bij de twijfel gaat de verdachte vrijuit, maar dat geldt niet voor de verdachte die Lucia de B. heet. Dat was nu juist het punt.
4. Als er sprake was van een natuurlijk overlijden van Amber, gold dat dan ook voor de zes overige patiënten?
Hier draait Leistra de zaak helemaal om. In eerste instantie ging het ziekenhuis uit van een natuurlijk overlijden. Maar terugredenerend werd die diagnose later bijgesteld, toen bleek dat Lucia de B. in de buurt geweest was bij deze patiënten. De diagnose werd in tweede instantie herzien, maar niet op basis van medische feiten. De loutere betrokkenheid van De B. was voldoende. In het vonnis gingen de rechters vervolgens nog een stap verder door een schakelbewijs (als dit voorval…., dan moeten andere voorvallen ook wel….) als geldig redenering te accepteren.
5. Kan de zaak ooit helemaal opgehelderd worden?
Nog afgezien van het feit dat deze retorische vraag bij talloze zaken gesteld kan worden, suggereert Leistra dat de zaak verre van duidelijk is. Zelf de rechterlijke macht kwam, zij het schoorvoetend, terug op haar eigen dwaling. Zelfs Brouwer, de hoogste baas van het OM, leek om, toen hij onlangs de zwarte piet bij de verdediging wilde leggen. De roept de vraag op welke argumenten Leistra nu nog meer wil horen. Het zou aardig zijn om Leistra’s redenering toe te passen op andere vrijspraken.
Terzijde. Over retoriek gesproken... Op de site http://www.luciadeb.nl/ kwam ik een heuse verwijzing tegen naar deze site:
Drogredenen.nl 11-8-2008 – kritiek van een anonieme jurist:
“Waar het boek over Lucia de B. – en dan met name het middenstuk – een sterk staaltje was van het weergeven van feiten en het transparant duiden daarvan (je kunt als lezer besluiten de duiding niet te volgen), lijkt Ton Derksen nu op hol geslagen te zijn en zich te beschouwen als een nieuwe autoriteit als het gaat om rechterlijke dwalingen.”
Jurist? Ik weet niet over welke paranormale begaafdheden de redactie van die site beschikt, maar de reactie was anoniem.
De rest van de analyses over Lucia de B. op deze weblog vond men geen verwijzing waard, behoudens dan de korte anonieme reactie. Op de site Luciadeb.nl vindt men een verwijzing naar bijna elke positieve letter die over Lucia de B. geschreven is, maar voor kritische noten aan het adres van Maurice de Hond, Maarten 't Hart en andere LuciadeB-vrienden is kennelijk geen plaats. Waar hebben we die houding eerder gezien?