Ankersmit en de persoonlijke aanval

Voedselbanken worden nog steeds populairder, maar staatssecretaris Aboutaleb (Sociale Zaken, PvdA) hoopt dat de voedselbanken net zo snel weer zullen verdwijnen (Trouw, 10.12.08). De gratis maaltijdservice is volgens hem “een pleister, geen geneesmiddel”.
Volgens hoogleraar Frank Ankersmit “geeft een fraaie illustratie van het maakbaarheidsideaal: een pleister alleen is niet genoeg, de overheid moet iets veranderen, mensen beter maken. Maar de overheid, in de persoon van Aboutaleb, wil niet dat burgers de zorg voor hulpbehoevenden overnemen, dat vindt deze bestuurder een natuurlijke staatstaak.”
“Je merkt aan alles dat Aboutaleb diep in zijn hart niets liever zou willen dan die voedselbanken sluiten. Hij is als een vader die ziet dat zijn kinderen voor zichzelf beginnen te zorgen en dan uitroept: ’Hé, laat dat, kinderen, ík ben hier de opvoeder’. Het is vanuit het perspectief van deze bestuurder, vanuit zijn mentale model, zeer te betreuren dat de samenleving is zoals zij is. De samenleving zou anders moeten zijn en de staat zou het veranderingsproces moeten realiseren en controleren. De voedselbank is een element van chaos. (…) Die opmerking onthult de bestuurlijke behoefte aan controle. Mensen die particuliere voedselbanken bezoeken, raken uit het zicht van de overheid. En dat is het laatste wat de staat wil.”
Het particuliere initiatief is volgens mensen als Aboutaleb bij voorbaat verdacht. Een burgerinitiatief kan in de ogen van de overheid onmogelijk zo goed zijn als een actie van de overheid zelf.” Maar in de ogen van Ankersmit is het een prima initiatief.
Analyse. Is hier sprake van een indringende analyse of van een persoonlijke aanval? Ik meen dat laatste. Ankersmit dicht Aboutaleb allerlei dubieuze motieven toe, zoals het bestuurlijk willen controleren van burgers. Die motieven komen niet uit de mond van de staatssecretaris, maar uit de analyse van Ankersmit.
Aboutaleb wil geen chaos; hij wil structuur. En particuliere initiatieven deugen dan per definitie niet.