Marbe over de Monitor

De onderzoekers van de Monitor beweren weliswaar dat Wilders niets van doen heeft met het fascisme, maar door “vergelijkingen vanzelfsprekend in die bruine hoek te zoeken, vanuit het politieke doel de PVV te ‘ontmaskeren’, plak je een pseudowetenschappelijk racisme-etiket op die beweging”, meent Nausicaa Marbe (Volkskrant, 12.12.08). “Dat onthouden mensen. Dat Wilders geen demonstraties tegen buitenlanders organiseert, geen knokploegen vormt, geen geweld propageert, geen uitzinnige menigtes toespreekt en ophitst en de westerse democratie hoog houdt, telt kennelijk niet.”
De rapportage van de onderzoekers van de Anne Frankstichting deugt dan ook niet, meent zij. “Het staat immers iedereen vrij de ongemakkelijke waarheid achter Wilders te onderzoeken, zoals hij ook zijn waarheid over de islam verkondigt. Maar bij zo’n onderzoek dat racisme pretendeert te onthullen, verwacht je meer dan opiniërende associaties na een snelle nazi-check. Anders blijft het bij loze, onwetenschappelijke speculaties over vermeend fascisme.”
De context waarin Wilders zijn PVV stichtte, komt volgens Marbe nauwelijks aan bod in de Monitor. “Een bredere kijk op de werkelijkheid waarin de PVV opereert, is geboden als racisme, zoals hier, gedefinieerd wordt als afkeer van of haat zaaien tegen een ‘cultuur’. De manier waarop die ‘cultuur’ zich openbaart, is doorslaggevend voor hoe men daarover denkt. Deze nuancering mag niet ontbreken. Niet om racisme te legitimeren, wel om te constateren wat tegenwoordig racisme is en wat niet.”
Analyse. Pseudowetenschappelijk; onwetenschappelijke speculaties; opiniërende associaties. Toe maar. De weinig vlijende kwalificaties laten niets aan de verbeelding over, maar roepen anderzijds toch ook een aantal vragen op. Waaruit bestaan de door Marbe geconstateerde tekortkomingen eigenlijk? De kern van Marbes betoog is dat een bredere kijk op de werkelijkheid waarin de PVV opereert, geboden is. “Deze nuancering mag niet ontbreken.” Maar met dit statement worden kwalificaties als ‘pseudowetenschappelijk’, ‘onwetenschappelijke speculaties’ en ‘opiniërende associaties’ niet gerechtvaardigd. Daardoor is haar betoog niet meer dan een persoonlijke aanval jegens de onderzoekers van de Monitor.