BON & tunnelvisie (19/1)

Op zondagochtend kwam ik weer eens op de BON-site terecht. Dat is een club die ontevreden is over de onderwijsvernieuwingen. Leden van die club kunnen op van alles en nog reageren op de betreffende site. Dit waren de meest recente berichten die ik op dat moment aantrof. (Ik heb er een weggelaten, omdat daarin een individuele opvatting naar voren kwam en het gaat mij in dit geval enkel om de interpretatie van berichten uit de media). Een kleine selectie uit de eerste vier berichten:

1. Nieuwste vakwerk
by xxx Za, 17/01/2009 - 21:26
Waarde mede BONners, De jongste Vakwerk, (vakblad van BON, RR.) die vandaag bij mij op de mat plofte, stemt mij niet zo heel gelukkig. Een bobo van de lerarenopleiding mag vertellen wat er daar verbeterd moet worden terwijl de enige verbetering totale afschaffing zou zijn, en een consultant krijgt pagina's ruimte om uit te leggen waarom managers op school zo belangrijk zijn! Nuancering kan ook doorschieten, o zeer gewaardeerde redactie... Wat vinden jullie, geachte forumleden?

2. taalonderwijs in belgië

by xxx Za, 17/01/2009 - 16:38
Ook in België is de taalvaardigheid achteruit gegaan. Er moet volgens de politiek nodig iets aan gedaan worden.artikel . En dat terwijl ze in België niet eens HNL hebben.

3. De VO-Raad e.a bazelen.
by xxx Vr, 16/01/2009 - 22:56
De VO-Raad e.a weten niet meer wat ze moeten verzinnen. Lees het artikel in de Telegraaf:
“Als je exameneisen gaat stellen komt de brede maatschappelijke vorming van de leerling onder druk te staan”. Tja, tjonge ik weet het nu echt niet meer. Het wordt de hoogste tijd voor de mensen in de witte jassen die deze raad gedwongen gaan opnemen.

4. makke schapengedrag van de mens
by xxx Vr, 16/01/2009 - 13:31
Een aardig artikel in Trouw dat het kuddegedrag van alle bobo's en -kundigen tov CGO verklaart. Niet verrassend overigens.
Meningen zijn als mode. Als iedereen wat anders aantrekt, dan wil je niet voor gek lopen natuurlijk.

Analyse.
In het eerste bericht (1. Nieuwste vakwerk) deelt een BON-lid mee dat hij geen afwijkende mening wenst te lezen in zijn vakblad. Hij vindt dat het geven van ruimte voor ideeën van managers (tegenstanders) een vorm van doorgeschoten nuancering is.
In het tweede bericht (2. taalonderwijs in België) wordt het standpunt en de informatie uit een artikel uit de Standaard vertekend. Het voorstel had geen betrekking op het onderwijs in alle geledingen, maar alleen op het TSO en BSO; het ging niet om het taalonderwijs in het algemeen, maar om het vreemdetalenonderwijs. Dat de taalvaardigheid in België achteruit gegaan is, valt niet uit dit artikel af te leiden en komt dan ook volledig voor rekening van het BON-lid. Overigens was het geen Belgische minister van onderwijs, want die bestaat niet. Onderwijs is geen federale aangelegenheid. Het ging dan ook om de Vlaamse minister van onderwijs.
In de derde reactie (3. De V.O. raad e.a. bazelen) wordt iemand – wie is niet duidelijk – letterlijk geciteerd. Het citaat - “als je exameneisen gaat stellen komt de brede maatschappelijke vorming van de leerling onder druk te staan” - is echter erg vreemd. Wie het artikel in De Telegraaf er op naslaat, ziet dat het citaat niet in het artikel voorkomt. De auteur heeft het verzonnen en dat verklaart de bizarre inhoud. Ook de strekking van het artikel komt niet tot uitdrukking in het verzonnen citaat. Verschillende groeperingen hebben, zo blijkt uit het artikel – kritiek op de nieuwe exameneisen van Bijsterveld. Nergens staat dat zij tegen exameneisen zijn.
In het vierde bericht wordt gesproken over een “artikel dat het kuddegedrag van alle bobo's en -kundigen tov CGO verklaart”. Ook hier wordt de inhoud van het artikel volledig vertekend. Het gaat helemaal niet over “het kuddegedrag van alle bobo's en -kundigen tov CGO”. Dat onderwerp is eenvoudigweg niet aan de orde.
Waar ging het artikel dan wel over? In de jaren vijftig hebben sociaalpsychologen als Ash en (ik meen ook) Williams bijzonder interessant onderzoek gedaan naar conformisme. Nu hebben neurologen laten zien hoe dit conformistisch gedrag neurologisch ‘zichtbaar’ is gemaakt. Dat was de strekking van het artikel. De presuppositie van het zinsdeel “dat het kuddegedrag van alle bobo's en -kundigen tov CGO” is dat de auteur het handelen van bobo’s en deskundigen als kuddegedrag kwalificeert.
(Buiten het kader van deze site! De auteurs van de berichten illustreren onbedoeld een aantal mechanismen die ik op de site van BON vaker tegenkom. De tegenstelling ‘wij-zij’ wordt voortdurend versterkt door – in dit geval – verzonnen citaten, die bovendien redelijk bizar overkomen (zoals ‘exameneisen zetten de vorming van leerlingen onder druk’). Afwijkende informatie wenst men niet te horen (zie 1e bericht), en dat wordt gerechtvaardigd door te stellen dat dit ‘doorgeschoten nuancering’ is. Ook wordt het gelijk binnengehaald door te verwijzen naar ‘objectieve’ derden (ook in België…., wetenschappers verklaren kuddegedrag van bobo’s….). De feitelijke inhoud van deze artikelen wijken echter fundamenteel af van de interpretatie van de auteur is.
Daarmee hebben we een fiks aantal ingrediënten van de confirmatiebias te pakken (verg. het uitstekende boek van Eric Rassin (2006), Waarom ik altijd gelijk heb. Over tunnelvisie.).