Sent en de kloof tussen 'is' en 'ought' (7/1)

Kredietcrisis

Machogedrag gaf doorslag in de kredietcrisis, meent Esther-Mirjam Sent. Zij is hoogleraar economische theorie en economisch beleid aan de Radboud Universiteit Nijmegen (Trouw, 23.12.08). De kredietcrisis, zo stelt Sent, begon toen in de Verenigde Staten hebzuchtige verkopers – hebzuchtige mannen - hypotheken verkochten aan mensen die deze eigenlijk niet kunnen betalen. Hierbij speelde typisch mannelijk gedrag een belangrijke rol. De financiële wereld wordt door mannen gedomineerd. Uit onderzoek blijkt dat de gedragskenmerken die de kredietcrisis aanzwengelden typisch mannelijk zijn. Mannen zijn eerder overdreven optimistisch, inhaliger, risicozoekender en wekken en geven minder vertrouwen. Mannen nemen in tegenstelling tot vrouwen, meer onverantwoorde risico’s.
Uit onderzoek blijkt ook nog dat keiharde bedrijfseconomische indicatoren beter uitvallen met meer vrouwen aan de top. Desondanks huppelt er slechts ’n enkele vrouw rond in bankenland.
Over minister Bos is Sent dan ook niet te spreken. Die heeft één ’excuustruus’ aangesteld en dat zet geen zoden aan de dijk. “Pas wanneer er drie of meer vrouwen zitting nemen in een raad van bestuur ontstaat een cultuur waarbinnen typisch vrouwelijke eigenschappen hun positieve invloed kunnen uitoefenen.”
Mannen nemen meer onverantwoorde risico’s. En in onstabiele economische tijden is vrouwelijke inbreng in de vorm van behoedzaamheid en zorgzaamheid noodzakelijk. “De les voor de financiële wereld is dan ook dat een gezonde balans tussen mannelijke en vrouwelijke eigenschappen wenselijk is.”
Analyse. In eerste instantie heeft Sent het over “typisch mannelijk gedrag”. Vervolgens heeft ze het echter over “mannen” die de financiële wereld domineren. Verder merkt ze op dat slechts rond de 15 à 20 procent van de topposities in de bankwereld wordt bekleed door “vrouwen”. “Mannen zijn eerder overdreven optimistisch, inhaliger, risicozoekender en wekken en geven minder vertrouwen.” Maar dan stelt Sent dat “het van belang is om op te merken dat mannelijk gedrag niet alleen aan mannen voorbehouden is en vrouwelijk gedrag niet alleen aan vrouwen.”
Kortom, het betoog switcht van ‘man’ naar ‘mannelijk gedrag’ en weer terug naar ‘man’. Het gaat om mannelijk gedrag, maar feitelijk heeft Sent het alleen over mannen (en vrouwen).
Evenmin is het onjuist te stellen dat de les voor de financiële wereld is dat een gezonde balans tussen mannelijke en vrouwelijke eigenschappen wenselijk is. Louter op basis van feitelijke constateringen kan men niet tot deze normatieve conclusie komen.