Prick en het gebrek aan keuze (5/3)

Leo Prick maakt zich zorgen over de 'verplichte spreiding' van leerlingen die Nijmegen zou gaan hanteren (NRC, Opiniepagina, 19.2.09). Maar hij kan gerust zijn, verzekeren Hannie Kunst (wethouder Onderwijs Nijmegen), Rini Braat (algemeen directeur Stichting Josephscholen Nijmegen) en Jack van de Logt (voorzitter college van bestuur Stichting Conexus). “Het nieuwe centrale aanmeldpunt voor basisonderwijs biedt ouders nog altijd een vrije keuze. Van inperking van de keuzevrijheid is geen sprake. Wel leidt het tot een eerlijker kans voor alle kinderen op plaatsing op een school van voorkeur. Ouders kunnen bij het centrale aanmeldpunt zes scholen kiezen. Ze mogen zelf bepalen wat voor signatuur die hebben. Het mogen ook scholen zijn die zich in andere delen van de stad bevinden.” aldus het drietal in een ingezonden brief in het NRC (23.2.09).
De brief krijgt een vreemde wending: “Het aanmeldpunt probeert vervolgens het kind op de favoriete school van de ouders te plaatsen.” Nadat eerst verzekerd is, dat er geen sprake is van een inperking van de keuze, blijkt de vork net iets anders in de steel te zitten: “wel moeten ouders er rekening mee houden dat de schaarste eerlijker wordt verdeeld. Kinderen die al een broertje of zusje op de school hebben of in de buurt wonen, krijgen voorrang. In de meeste gevallen zullen ouders weinig merken van deze voorrangsregels, want op de meeste scholen in Nijmegen is voldoende plek. Als er onverhoopt geen plek is op school nummer 1, probeert het aanmeldpunt het kind op school nummer 2 van het voorkeurslijstje te plaatsen. Mocht dat niet lukken, dan zijn er nog altijd vier andere opgegeven scholen waar het kind terecht kan.”
Het drietal stelt de ouders nog even gerust: “ouders houden alle vrijheid om zelf een school te kiezen. En ja, de schoolbesturen zijn niet van plan om nog langer schoollokalen bij te bouwen, terwijl op andere scholen die net zulk goed onderwijs bieden (van dezelfde signatuur) lokalen leeg staan. Scholen steken hun geld liever in goed onderwijs dan in bakstenen.”
Analyse. Zat Prick er dus naast met zijn kritiek? Ouders kunnen inderdaad in vrijheid kiezen. Zes scholen! Het punt is alleen dat hun keuze niet – altijd? vaak? soms? – gehonoreerd wordt. Kortom, geen sterk argument. Kiezen en het honoreren van die keuze zijn inderdaad twee verschillende zaken, maar daarmee is ook alles gezegd. De facto is er wel degelijk sprake van een inperking van de keuzevrijheid.