De drogredenen van Trude Maas (30/4)

Trude Maas kan, als ze dat zou willen, terugkijken op een indrukwekkende staat van dienst. Na haar studie algemene taalwetenschap was ze onder meer adjunct-directeur. Daarna vervulde ze diverse bestuurlijke functies bij Origin NL BV (directie, Raad van Bestuur). Tot 2006 was ze president van Hay Vision Society. Ook was ze voorzitter van de Raad van Toezicht in de gezondheidszorg en was ze tot 2007 lid van de Eerste Kamer, Verder is ze lid van diverse Raden van Commissarissen (o.m. Schiphol Group, ABN/Amro, Arbo Unie Twijnstra Gudde en Philips waar ze voorzitter is). Naast haar politieke functies in de PvdA is voorzitter van Opportunity in Bedrijf, voorzitter van de Bernhard van Leer Foundation, voorzitter van de Raad van Toezicht van Nuffic, lid van het curatorium VNO-NCW en vanaf 2008 ook voorzitter van de Raad van Advies College Bescherming Persoonsgegevens.
Als commissaris van ABN Amro heb je natuurlijk wel wat uit te leggen en Maas was ook niet te beroerd om het boetekleed aan te trekken: “de toezichthouders van de banken, inclusief zij zelf, hebben zich laten degraderen tot toekijkers”.
Zelfkritiek is één ding, maar kritiek van derde is toch wat moeilijker te verteren. In een interview (VN, 25.4.09) reageert ze op het voorstel van Wellink, de president van De Nederlandse Bank, om een deskundigheidstoets in te voeren. “Het ruikt een beetje naar de bühne. Ik zou dan ook wel het examen voor de presidentschap van De Nederlandse Bank willen zien. Ik heb vijftien jaar ervaring bij Cito achter de rug, dus ik zou tegen hem willen zeggen: ga je gang. Hij komt er wel achter hoe ingewikkeld en onzinnig het is”.
VN liet zich niet afschepen met dit antwoord. Waarom is het onzinnig, wilde men weten. Onder meer dat Wellink zelf eens naar een college kwaliteitszorg moest. Je moet als commissaris niet zelf de rekensommen maken, maar borgen dat de jongens goed kunnen rekenen. “Bovendien: als je bankieren inclusief het toezicht als een gesloten kaste verklaart en alleen mensen toelaat die dertig jaar bankieren hebben, dan worden de gevaren alleen maar groter. Dat werkt groepsdenken in de hand.”
Analyse. Waar te beginnen?
Persoonlijke aanval: Wellink moet zelf eerst maar eens een college kwaliteitszorg volgen. Met andere woorden, Wellink heeft geen kaas gegeten van de zaken waarover hij in dit verband spreekt.
Vertekening van het standpunt: Wellink wilt dat je eerst dertig jaar bankierservaring hebt. Nee dus, want Wellink pleit ervoor een deskundigheidstoets in te voeren.
Contradictie: Wellinks systeem werkt groepsdenken in de hand. Maar verderop vertelt Maas dat ze bij ABN Amro niet om haar inhoud gevraagd werd. Elders in het interview zegt ze dat de commissarissen van ABN Amro, waaronder zijzelf, zich te veel hebben gericht hebben “op de rituele momenten rondom cijfers en te weinig op wat daarachter allemaal plaatsvindt en hoe risico’s kunnen ontstaan door verkeerde culturen en benoemingen.” Dat riekend naar groepsdenken. Wie achter de cijfers moet kunnen kijken, moeten op z’n minst die cijfers kunnen interpreteren.