Ellian en zijn aversie tegen Turkije (5/4)

“Gisteren heeft de Deense premier Anders Fogh Rasmussen zich officieel kandidaat gesteld als opvolger van De Hoop Scheffer. Hij is een zeer succesvolle premier die goede banden heeft met de Verenigde Staten. Daarom voldoet hij ook aan de vereisten om de volgende secretaris-generaal van de NAVO te worden.” Rasmussen zal ongetwijfeld blij zijn dat hij de goedkeuring heeft gekregen dat niemand minder dan Afshin Ellian, die als hoogleraar aan de Leidse universiteit is verbonden (Elsevier, 3.4.09).
Maar Turkije ziet Rasmussen niet zitten. “Maar waarom zijn de Turken tegen Rasmussen? Wat heeft Rasmussen tegen Turkije gedaan? Niks”, stelt Ellian.
De islamitische regering in Ankara verwijt Rasmussen dat hij in 2005 cartoons over de islamitische profeet Mohammed verdedigde in het kader van de vrijheid van meningsuiting. Maar, zo gaat Ellian verder, Rasmussen had gelijk. “Geen enkele Deense rechter heeft die cartoons als onrechtmatig bestempeld. Ze vielen dus onder de vrijheid van meningsuiting. Rasmussen verdedigde de Europese waarden: mensenrechten, vrijheden en rechtsstatelijkheid.” Een andere reden voor de Turkse bedenkingen tegen Rasmussen is dat de Turkse regering wel wil instemmen met de benoeming van Rasmussen, maar dat enkel kabaal wordt gemaakt vanwege de binnenlandse politieke consumptie. “Als dit waar is, dan is de zaak nog erger. Want dit betekent dat de Turkse burgers de Europese waarden niet als fundamentele grondslagen van de Unie zien.”
Ellian besluit zijn betoog met: “Dit is de reden dat Europese burgers Turkije wantrouwen. Wat doet de Turkse regering straks als het land lid is van de Unie? Gaan de Turken in het Europees Parlement anti-vrijheidswetten voorstellen?” Zijn conclusie is dat de Europese burgers de islamitische regering van Turkije terecht wantrouwt.

Analyse. Ellians argumentatie luidt als volgt:

(1). Turkije is tegen Rasmussen, de verdediger van de westerse waarden.
........(1a). Rasmussen is een goede secretaris-generaal van de Navo.
.................(1a1). Rasmussen is een goede secretaris-generaal want
...........................(1a1a). hij is een zeer succesvol premier
...........................en
...........................(a1a2). hij staat op goede voet met de V.S.

(2). De islamitische regering in Ankara verwijt Rasmussen dat hij in 2005 cartoons over de islamitische profeet Mohammed verdedigde in het kader van de vrijheid van meningsuiting.

(3). Rasmussen moest niet anders handelen dan hij gedaan heeft.
.......(3a). Geen enkele Deense rechter heeft die cartoons als onrechtmatig bestempeld.
................(3a1). Ze vielen dus onder de vrijheid van meningsuiting.
.......(3b). Rasmussen verdedigde de Europese waarden: mensenrechten, vrijheden en rechtsstatelijkheid.
................(3b1). Rasmussen had de plicht om die waarden en zijn land te verdedigen.

(4). De Europese burger wantrouwt de Turkse regering.

Conclusie: het wantrouwen van Europese burgers jegens Turkije als EU-lid is terecht


We zullen de premissen één voor één nalopen:

(1). Turkije is tegen Rasmussen, de verdediger van de westerse waarden.

Eén dag na het verschijnen van Ellians column is de benoeming van de Rasmussen inmiddels met instemming van Turkije al gerealiseerd, dus zo zwaar was het verzet kennelijk ook weer niet. Maar dit terzijde.
Turkije was tegen, aldus Ellian. Maar de president, Abdullah Gül, heeft nooit een geheim gemaakt van het feit dat hij Rasmussen “een van de succesvolste minister-presidenten van Europa” vond en dat van een of ander veto dan ook geen sprake was. De cartoon-kwestie speelde niet en er was geen enkele “noodzaak om religieuze factoren te benadrukken”.
Minister-president Erdoğan vertelde op de NTV dat “er serieuze reacties waren uit landen met Islamtische bevolking over de cartoon crisis.” Die landen belden de Turkse regering om hun ongenoegen duidelijk te maken. Die landen oefenden druk uit om Rasmussens kandidatuur met een veto te blokkeren. Tegen Rasmussen had hij gezegd: “We don't want NATO to be worn down, and we don't think it is right that you as prime minister should be worn down in the process.”
Kortom, Ellian vertekent het standpunt als hij beweert dat Turkije en masse tegen Rasmussen is. (Zie verder onder 2.)

(1a). Rasmussen is een goede secretaris-generaal van de Navo.
(1a1). Rasmussen is een goede secretaris-generaal want
(1a1a). hij is een zeer succesvol premier

Volgens de politicoloog Mouritzen van het Deense instituut voor internationale studies (DIIS) ligt Rasmussen in Denemarken al een tijd onder vuur. "Als hij geen NAVO-chef was geworden, vraag ik me zelfs af of hij nog wel aan had kunnen blijven als premier. Zijn leiderschap in de Deense politiek heeft de afgelopen maanden aanzienlijk aan vertrouwen ingeboet” (NRC).

en
(a1a2). hij staat op goede voet met de V.S.

Zijn dit dus de criteria om een goede secretaris-generaal van de Navo te worden? Berlusconi is per slot van rekening ook zeer succesvol met 41% van de kiezers achter zich, maar het half jaar dat hij Europa op de agenda mocht zetten, wordt toch echt gezien als regelrechte mislukking.

(2). De islamitische regering in Ankara verwijt Rasmussen dat hij in 2005 cartoons over de islamitische profeet Mohammed verdedigde in het kader van de vrijheid van meningsuiting.

Met deze bewering vertekent Ellian het standpunt (zie 1). Later zei Gül: "There is only one Turkish view, and my view is this view.” (En zijn visie is dat er met Rasmussen niets mis is.)
Bovendien speelt er wel een andere kwestie die de ergernis inTurkije ook voedt: de kwestie-Roj TV. De zender zendt uit vanaf Deense bodem en volgens Ankara heeft dit televisiestation banden met de Koerdische PKK, een groep die door de EU is aangemerkt als een terroristische organisatie. Deze zaak sleept inmiddels al jaren, maar Deense autoriteit reageren enkel met ‘de juridische aspecten van deze zaak worden onderzocht’. Ellian verwijst niet eens naar deze kwestie, maar het is volgens Süleyman Kurt (Todayszaman) wel degelijk een kwestie waaraan Turkse burgers zich storen.

(3). Rasmussen moest niet anders handelen dan hij gedaan heeft.

Peter Viggo Jakobsen van de Universiteit van Kopenhagen heeft wel begrip voor het Turkse verzet tegen de benoeming van de 56-jarige Deense premier tot chef van het Atlantisch bondgenootschap Want, net als Mouritzen, vindt ook hij dat Rasmussen in de affaire over de Mohammed-cartoons van ruim drie jaar geleden “kapitale blunders” heeft gemaakt(NRC). Welke kapitale blunders Jakobsen op het oog heeft, weet ik niet. Feit is wel dat Rasmussen ambassadeurs van Islamitische landen, die om een onderhoud verzochtten, resoluut weigerde te ontvangen. Verhagen gebruikte dat soort onderhouden om het standpunt van de Nederlandse regering over Fitna uit te leggen.

(3a). Geen enkele Deense rechter heeft die cartoons als onrechtmatig bestempeld. Ze vielen dus onder de vrijheid van meningsuiting.
(3b). Rasmussen verdedigde de Europese waarden: mensenrechten, vrijheden en rechtsstatelijkheid.

David Cronin heeft in de Guardian (27.3.09) de ‘verdiensten’ van Rasmussen op dit punt eens op een rij gezet: “The Danish frontrunner for Nato's secretary generalship may be charming, but he is steeped in unsavoury ideology.” (…) “Rather than continuing to be fixated with that controversy (de Cartoon-kwestie, RR.), the Ankara government would be better advised to study his marriage of convenience with the extreme-right Danish People's party, which has repeatedly tried to brand Muslims in general as extremists. With that party's support, Rasmussen has waged a relentless campaign against immigrants that – no matter how much he might deny it – has smacked of racism.”
“There is a more important reason why he should not be put in charge of Nato and this relates to the nature of the alliance itself. The alliance (Navo, RR.) is stuck in a Cold War timewarp that makes it behave like an "imperial pitbull". Despite how Mikhail Gorbachev was promised that it would not encroach into eastern Europe, Russia now finds itself surrounded by Nato members. Not only has this exacerbated tensions with Moscow, it has prompted ex-communist countries to
massively increase their defence budgets in recent years. (…) Perhaps Rasmussen is busy drawing up plans to convince Nato that the 1980s ended some time ago, but his track record doesn't lead me to believe that he is. Throughout his premiership, he has been a lapdog for the US, displaying contempt for the majority opinion in his country by rushing to assist the invasion of Iraq. He has been so amenable to requests for troops to fight in Afghanistan that Denmark has – relative to population size – lost more soldiers there than any other country taking part in the war. And Nordic traditions of transparency aside, questions still remain unanswered about the extent of Denmark's collusion with torture flights run by the CIA.”
Rasmussen kwam in 2003 als premier onder vuur te liggen, omdat de regering niet over betrouwbare informatie over Iraakse massavernietigingswapens bleek te beschikken, terwijl die wapens voor Rasmussen en zijn regering de belangrijkste reden om militairen naar Irak te sturen. De journalisten die deze geheime stukken citeerden werden vervolgd, maar de Deense rechter sprak hen in 2006 vrij (VK, 6.4.09). Eerder, in 1992, moest hij aftreden omdat hij als minister van Belastingen het parlement foutief geïnformeerd had.

(3b1). Rasmussen had de plicht om die waarden en zijn land te verdedigen.

'Had'? 'Heeft', neem ik aan. Overigens overleefden Rasmussens kabinetten door de gedoogsteun van de rechts-populistische Deense Volkspartij, de partij van Pia Kjaersgaard, de Deense Geert Wilders.

(4). De Europese burger wantrouwt de Turkse regering.

Conclusie: het wantrouwen van Europese burgers jegens Turkije als EU-lid is terecht

Deze conclusie volgt niet zonder meer uit de premissen. De verzwegen premissen is dat de overwegingen die Ellian noemt ook de overwegingen zijn die de Europese burgers hebben. De bewijslast in deze ligt bij Ellian. Los daarvan is argumentatiestructuur van Ellians betoog ronduit rommelig te noemen.