Nummer 500: Ad Verbrugge en de persoonlijke aanval (15/5)

“Veel te timide.” Dat is het oordeel van Ad Verbrugge, en voorzitter van BON, over de inspectie. Die club zou veel vaker zelf onderzoek moeten initiëren en zelf meer misstanden op de agenda moeten zetten. Verbrugge: “Zij hebben de expertise, maar je hoort ze nooit, tenzij het ministerie daarmee instemt.” (NRC, 9.5.09)
Volgens de inspectie is dit beeld onjuist. Leon Henkens, hoofdinspecteur primair onderwijs, stelt dat de inspectie jaarlijks in het jaarwerkplan vaststelt welke onderzoeken er worden uitgevoerd. En dat plan wordt besproken met de Tweede Kamer.
Verbrugge geeft ook een verklaring voor het feit dat de inspectie zo weinig kritiek uit op de onderwijskwaliteit. Het onderwijs is een baantjesfabriek geworden en een carrière loopt van leerkracht, schooldirecteur, inspecteur, schoolbestuurder en de baas van een onderwijskoepel naar het ministerie, aldus Verbrugge. “Het lijkt wel of iedereen daarom niet te kritisch is over het onderwijs. Anders kun je je carrière wel vergeten.”
Analyse. Verbrugge maakt zich schuldig aan een persoonlijke aanval. Dat deed hij aan de vooravond van het verschijnen van ‘De staat van het onderwijs. Onderwijsverslag 2007/2008’, een onderwijsverslag van de Inspectie van het Onderwijs. Een kleine bloemlezing van een club die in de ogen van Verbrugge te timide is en niet kritisch is over het onderwijs:
- Middelbare scholen, roc's, hogescholen en universiteiten blijken er keer op keer moeite mee te hebben goede toetsen en examens af te nemen.
- De inspectie "acht het van het grootste belang dat elke sector met voortvarendheid verbeteringen doorvoert". Een van de aanbevelingen luidt dat "aansturing door het management" nodig is om ervoor te zorgen dat scholen de gewenste maatregelen voor toetsing en examinering nemen.
- Een op de vijf examens in het mbo heeft onvoldoende kwaliteit. De inspectie kondigt nader onderzoek aan en verwacht dat deze conclusie "eerder te optimistisch dan te pessimistisch" is.
- Op middelbare scholen is de kwaliteit van het door scholen zelf samengestelde schoolexamen onvoldoende gewaarborgd; de resultaten van het schoolexamen verschillen te veel met het centraal exame; de kwaliteit van de toetsen wordt niet extern gecontroleerd; de rechtsgelijkheid van leerlingen en de betrouwbaarheid van diploma’s staan onder druk.
- In het hoger onderwijs "schiet het interne toezicht op de kwaliteit van de toetsing vaak tekort en gaan examencommissies zelden na of docenten competent zijn om te toetsen”.
- De kwaliteit van de toetsen die docenten zelf ontwikkelen, is "vrijwel zonder uitzondering zeer veel lager dan van externe toetsen".
- In het beroepsgerichte vmbo leeft slechts 4 procent van de examinatoren de voorschriften voor afname van examens volledig na. De bestaande praktijk voor het 'centraal schriftelijk en praktisch examen' kan volgens de inspectie niet door de beugel.
Eerder bracht de inspectie aan het licht dat er op islamitische scholen op grote schaal wordt gesjoemeld met overheidsgeld (2008); dat een kwart van de basisscholen rekenzwak is (2008); dat relatief veel 'vrije scholen' zwak zijn (2007), en dat dit ook voor relatief veel plattelandsscholen geldt (2009) ook.
Timide? Niet kritisch?