Krugman en 'na-elkaar-dus-door-elkaar' (25/8)

De economische “reddingsoperaties hadden beter kunnen worden uitgevoerd, maar zonder reddingsoperaties waren we slechter af geweest. Dus het lijkt erop dat we toch geen Grote Depressie gaan krijgen. Wie heeft ons gered? Het antwoord luidt: een grote overheid.” Aan het woord is Paul Krugman, nobelprijswinnaar en hoogleraar economie (VK, 11.8.09). Weliswaar is de economische toestand is nog steeds verschrikkelijk – “slechter dan iedereen nog niet zo heel lang geleden voor mogelijk hield” – maar de “economische statistieken geven wel aan dat de economie diverse stappen weg van de afgrond heeft gezet”.
De vraag volgens Krugman is: wat heeft ons gered van een volledige herhaling van de Grote Depressie? Zijn antwoord: het “schuilt zonder twijfel in de rol die de overheid dit maal heeft gespeeld. Waarschijnlijk het voornaamste wat de regering heeft gedaan, is iets wat hij heeft nagelaten: anders dan het bedrijfsleven heeft de overheid dalende inkomsten niet beantwoord met het snijden in de kosten.”
Anders dan in de jaren dertig, merkt Krugman op, heeft de regering zich niet afzijdig gehouden op het moment dat het bankwezen op instorten stond. Krugman: “Ook dat is een reden dat we niet de remake van de Grote Depressie beleven. Als laatste, maar zeker niet de minste reden kunnen de welbewuste pogingen van de regering om de economie te stimuleren, worden aangevoerd. Vanaf het begin heb ik gezegd dat het stimuleringsprogramma van Obama te klein was. Niettemin suggereren redelijke schattingen dat ongeveer een miljoen Amerikanen extra een baan hebben dan zonder het stimuleringsplan. Dat heeft een belangrijke rol gespeeld bij het stoppen van de vrije val van de economie. Alles bij elkaar heeft de regering in deze crisis een cruciale rol gespeeld.”
Krugman is nog steeds zeer bezorgd over de economie, “maar het lijkt erop dat we het ergste hebben kunnen vermijden - een totale catastrofe is niet langer waarschijnlijk. De verklaring daarvoor is een grote overheid, geleid door mensen die het belang daarvan onderkennen.”
Analyse. De redenering van Krugman is als volgt: er was/is een crisis; de regering nam maatregelen; de crisis nam af. Dus de regeringsmaatregelen zijn de oorzaak van de afname van de crisis. Het gegeven twee gebeurtenissen na elkaar plaatsvinden, is strikt argumentatief volstrekt onvoldoende om aannemelijk te maken dat de eerste gebeurtenis in tijd (regeringsmaatregelen) dus de oorzaak is van de tweede gebeurtenis in tijd (relatieve afname van de economische crisis).
Krugmans argumentatie oogt heel bescheiden: het lijkt erop dat we geen Grote Recessie krijgen; waarschijnlijk het voornaamste wat de regering heeft gedaan… ; redelijke schattingen suggereren…; redenen kunnen worden aangevoerd…; het lijkt erop dat we het ergste hebben kunnen vermijden…; niet langer waarschijnlijk…; etc.. Het is duidelijk dat Krugman vijfentwintig slagen om de arm houdt, maar de conclusie van zijn betoog staat echter in schril contrast met deze ‘bescheiden’ premissen: de grote overheid heeft ons gered.