De retoriek van Max Pam (18/9)

Geen Aristotoles, maar Plato (bij gebrek aan beter)

Volgens Ben Bernanke, de president van de Amerikaanse centrale bank, is de recessie in de Verenigde Staten ‘vermoedelijk voorbij’. En Pam jubelt er vrolijk op los in zijn column voor de Volkskrant.
Retorisch gezien is het een mooi stuk. De stijlfiguur van de repetitio (herhaling) wordt elegant toegepast en in Pams column ontstaat zelfs een cadans.
Eerst wordt Bernanke aangehaald met “geweldig nieuws, natuurlijk!”
Vervolgens worden “miesmacher Ferry Mingelen” en de sombere Nederlandse parlementariërs opgevoerd, gevolgd door “terwijl tegelijkertijd Ben Bernanke in de Verenigde Staten heeft verklaard dat de recessie voorbij is? De patiënt staat misschien nog wat wankel op de benen, maar het herstel gloort vrij snel aan de horizon.”
Daarna gaat Pam weer over op het thema van de “theologische houding van deze regering. Al direct bij het aantreden werd gesproken van het ‘VU-kabinet’ ” en de sombere gezichten in dit kabinet.
“Het is 2009 en volgens Bernanke is de recessie voorbij, maar dit VU-kabinet heeft plannen om tot 2018 miljarden te bezuinigen.”
Dan weer Nederland: “niet alleen vandaag, maar ook tot morgen en overmorgen, eigenlijk tot de Dag des Oordeels”, waarbij de ‘dag des oordeels’ treffend is gekozen vanwege de VU-associatie. Eerder verwijst hij in zijn stuk al naar de VU.
Hij eindigt zijn column weer met Bernanke: “ ‘Wat de toekomst ons ook brengen gaat’, zei Bernanke, ‘ik ben ervan overtuigd dat wij de problemen aankunnen.’ Dat is de spirit, wees optimistisch! Weg met al dat gereformeerde geweeklaag. Lang leve Ben Bernanke!”
Al met al een mooie overgang van Bernanke naar de Nederlandse regering en weer terug. In Pams column staan vijf van deze overgangen. En steeds herhaalt bij de boodschap van Bernanke na de beschrijving van één karakteristiek van de regering, waardoor de cadans ontstaat.

Pam ‘bewijst’ overigens met deze herhaling helemaal niets. Hij haalt enkel de kompaan van Greenspan, Bernanke dus, aan, die heel voorzichtig stelt dat de recessie vermoedelijk voorbij is en zelfs dat nog afzwakt met een “ik ben overtuigd”. Meer dan dat is er ook niet. Bovendien beschrijft Bernanke met zijn uitspraak niet de economie, maar maakt hij met zijn uitspraak economie.