Heertje vs. Bovenberg (15/9)

Levensloop

Heertje, nooit te beroerd om iemand onbeschoft te bejegenen, begint zijn meest recente column (RTLz, 8.9.09) met een sneer richting Lans Bovenberg, hoogleraar economie aan de UvT: Bovenberg snapt niets van de levensloop. De Tilburgse econoom ontving in 2003 de Spinozapremie, de hoogste Nederlandse onderscheiding in de wetenschap. Met het geld hiervan zette hij het Netspar Instituut op dat onderzoek doet naar economische vraagstukken van vergrijzing.
Heertje heeft het niet op Bovenberg. “Onlangs gaf Bovenberg een interview aan de NRC, waarin hij duidelijk maakte zijn inspiratie te ontlenen aan het christendom. Als het aan hem ligt wordt het Nieuwe Testament met Jezus Christus als centrale figuur, maatgevend voor het handelen in het economisch leven en – ten onrechte - zelfs voor de beoefening van de economische wetenschap. ‘God geeft ons vrijheid en neemt daarom het risico van een economische crisis’, zo legt hij uit.” Het door Bovenberg opgeroepen beeld van devotie en godsvrucht staat volgens Heertje in schril contrast tot zijn dagelijkse praktijk. Enkele maanden geleden gaf de Tilburgse econoom een lezing over de levensloop van mensen. “Het ging uitsluitend over geld”, riep Heertje vol afgrijzen.
In het voetspoor van Bovenberg kwam er van de docenten van een school voor voortgezet onderwijs met een antwoord op de vraag “wat doen we met de oudjes”. Het antwoord luidde: “Deporteren naar een warm land en ze daar in een of ander verzorgingshuis neerzetten, omdat hier de kosten van de zorg de pan uitrijzen”. Heertje besluit zijn column met een opmerking, waar ik eerlijk geen chocola van kan bakken: “Hoewel de geschiedenis afschuwelijke voorbeelden oplevert van mensen, die op zondag in de kerk zich laten leiden door de Vader, de Zoon en de Heilige Geest om zich vervolgens door de week als hardvochtige massamoordenaars te ontpoppen, blijft het verklaren van Bovenberg’s gedrag lastig.” (De spelfout komt voor rekening van de man die van mening dat het onderwijs in Nederland naar de knoppen omdat leraren tegenwoordig niet meer kunnen spellen en rekenen, Heertje dus).
Analyse. Enerzijds verwijt Heertje Bovenberg een teveel theologie en vervolgens verwijt hij de Tilburgse econoom een teveel aan blikvernauwend monetarisme. “Dit gedrag is lastig te verklaren”, meent Heertje.
Maar Bovenberg pleit in het interview in het NRC nergens voor het Nieuwe Testament als maatgevend principe voor de economische wetenschap. De Tilburgse econoom ziet alleen geen contradictie is het geloof in God enerzijds en de economische wetenschap anderzijds. Maar dat is een heel andere problematiek. Nog los van de vraag of Heertje de ideeën van Bovenberg correct verwoordt, zit er niets merkwaardigs in het gedachtegoed van Bovenberg.