De gemalen spijkers van Kellogg's (21/10)

Goed, er zaten dus toch geen gemalen spijkers of ijzervijlsel in de cornflakes van Kellogg’s. Die geruststellende verzekering was niet alleen afkomstig van de ontbijtgranenproducent Kellogg’s zelf, maar ook van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA).
Aanleiding tot die waarschuwing was het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde. In dat programma liet men één stukje cornflakes in een bakje met water drijven en vervolgens kon men dat ene stukje voorttrekken met een magneet. Eén ding moet je Kellogg's nageven: er zit dus echt - heel veel - ijzer in de flakes.
De Volkskrant maakte het helemaal bont en liet het hele ontbijtkommertje aan de wandel gaan: “de met ijzer verrijkte Special K-cornflakes van Kellogg’s bevatten zoveel ijzer dat het ontbijtkommetje met een magneet kan worden voortgetrokken. Het komt door het ijzerpoeder dat de fabrikant er doorheen roert.”
Maar ook Kellogg’s durft. Op hun website staat het volgende: Waarom voegt Kellogg’s ijzer toe aan haar producten? IJzertekort in het bloed komt bij 40% van de vrouwen in Europa nog steeds voor. Omdat Kellogg’s weet dat het belangrijk is om ons lichaam te voorzien van alle essentiële voedingstoffen, worden de Kellogg’s ontbijtgranen sinds 1930 met een aantal vitaminen en mineralen, waaronder ijzer, verrijkt. IJzer is een essentiële voedingstof die ervoor zorgt dat voldoende zuurstof via onze bloedbaan kan worden getransporteerd. Om die reden verrijkt Kellogg’s de ontbijtgranen met ijzer.
Onderaan het bericht staat een geruststellende verwijzing: Voor meer informatie over ijzer kijk ook op de website van de Voedsel en Waren Autoriteit.
Op Sargasso gaat Steeph in op het punt van de gezondheid. Daar zegt de VWA volgens een woordvoerder helemaal niks over. “Wij wilden laten weten dat er geen spijkers in de cornflakes zitten, en dat het toegevoegde ijzer niet schadelijk is. We waren op vrijdag helemaal overbelast door de uitzending. Veel mensen zijn vrij op vrijdag, en dat is kennelijk een goed moment om dat eens even uit te gaan zoeken na de uitzending van donderdagavond. Maar Kellogg’s houdt zich aan de vastgestelde normen, en dat is het enige dat wij kunnen zeggen. Of het zinnig is om die ijzer toe te voegen, daar gaan we niet over. Maar ik heb de uitzending ook gezien, en het lijkt me niet bepaald functioneel. Waarschijnlijk is het gewoon een marketingtruuk van Kellogg’s. Maar nogmaals, dáár gaan wij niet over.”
Maar in het bericht van VWA over de Kellogg’s-Spijkers staat toch echt iets anders te lezen: “IJzer is een belangrijke stof voor een goede gezondheid.” In de context van het bericht suggereert de VWA wel degelijk dat de toevoeging bijdraagt aan een betere gezondheid. VWA ontkent ten onrechte een impliciete vooronderstelling.
Het toevoegen van ijzerpoeder heeft volgens Tiny van Boekel, hoogleraar agrotechnologie en voedingswetenschappen aan de universiteit van Wageningen, helemaal geen zin. Van Boekel stelt dat het ‘elementair ijzer’ dat aan de ontbijtgranen wordt toegevoegd, vrijwel niet door het lichaam wordt opgenomen. Ons lichaam neemt ijzer alleen op in zoutvorm. De bewering van Kellogg's is dus een fabeltje.

Naschrift: nu, 11 december 2009, slaat de ironie alsnog hard toe: Kellog's haalt een aantal pakken Cruesli uit de schappen. Reden: er zijn ijzerdraadjes in de pakken gevonden. Met een "Dat voldoet uiteraard niet aan de kwaliteitseisen van Quaker", probeert Pepsico, waaronder Kelleg's valt, op haar site de zaak nog eens helder uit te leggen. En consumenten die het nog steeds niet snappen, krijgen het welgemeende advies om het ijzerdraad niet (ook nog eens nadrukkelijk onderstreept) op te eten.