Jan Jaap van der Wal denkt niet (na), maar bestaat wel (10/11)

“Het heeft me altijd gefascineerd. De Tooske-achtige jongens en meisjes, die dan wel zes jaar lang gymnasium of toch op z'n minst vwo hebben gedaan en dan gaan ze op TMF clipjes aan elkaar praten of onwijs gave reportages maken in boerendisco's. Stoppen met denken, zullen we maar zeggen.”
Het citaat is afkomstig van Jan Jaap van der Wal: gymnasiast en cabaretier en sinds kort presentator van een heuse ‘populair-wetenschappelijke talkshow’: De Bovenkamer.
Na 6 seconden presenteren ging Van der Wal al de (logische) fout in: 'Ik denk, dus ik besta. Dus andersom is het ook zo: als ik niet nadenk, besta ik niet meer', zei JJ.
Zijn eerste gast was de filosoof Bas Haring en die beheerste zijn logica wel. “Dat is een denkfout”, merkte hij op. “Maar het is mijn gedachte”, probeerde Van der Wal. So what? Is er dan geen sprake van een denkfout?
Haring mocht de denkfout niet toelichten. Daarom doe ik het. Van der Wals redenering is als volgt:

1. Ik denk dus ik besta (verg.: het regent, dus de straten zijn nat)
2. Ik denk niet na. (verg.: het regent niet)
3. Ik besta dus niet (verg.: de straten zijn niet nat).

En dat laatste is géén logische conclusie (logisch in de zin dat de conclusie onder elke denkbare omstandigheid klopt). Met de analoge redenering, die dezelfde logische structuur heeft, is dat makkelijk te zien: de straten kunnen nat zijn, omdat ze net zijn natgespoten door een reinigingsauto.

Heeft Van der Wal misschien in het verleden TMF-clipjes aan elkaar gepraat?