Van Dam en de stroman (8/12)

“Op school moet het gaan om leren”, meent Paul van Dam, die van 1977 tot 2003 hoofd was van de afdeling basisonderwijs van Cito (Volkskrant, 4.12.09). Hij werkte naar eigen zeggen mee aan de verloedering van het onderwijs.
Analyse. Van Dam brengt nadrukkelijk het tegendeel van een standpunt naar voren dat door niemand wordt gehuldigd. Er is niemand die meent dat het op school niet moet gaan om leren. Van Dam creëert een stroman.

8 reacties:

Frits zei

Vanzelfsprekend heeft u er gelijk in dat iedereen het vanzelfsprekend vindt dat het op school om leren moet gaan. Juist omdat dat voor iedereen zonneklaar is, valt dit niet onder misleidende retoriek. Door het standpunt van zijn wederstrevers op deze manier te karakteriseren, verduidelijkt hij zowel dat standpunt als zijn eigen. Zo voert men een discussie; men speurt de gedeelde uitgangspunten op (in dit geval dat het op school om leren moet gaan), en probeert de tegenstander ervan te overtuigen dat zijn opvattingen niet in overeenstemming zijn daarmee.

Wilt u dan alle retoriek afschaffen?

Ron zei

Laat ik met die laatste vraag beginnen, namelijk of ik alle retoriek wil afschaffen. Het kost mij geen enkele moeite om dagelijks minimaal één argumentatiefout in het publieke debat aan te wijzen. Als er iets is waar we in Nederland absoluut geen gebrek aan hebben, dan is het wel aan (slechte) retoriek. Het kan m.i. daarom absoluut geen kwaad om te wijzen op misleidende retoriek.
Als je een zindelijke discussie wilt voeren, moet je dat vooral niet doen op de wijze zoals Van Dam dat doet. Waar het om gaat, is dat Van Dam een andere invulling geeft aan het begrip ‘leren’. Dat is waar de discussie over gaat: welke vorm van leren is wenselijk. En dat punt wordt de opmerking van Van Dam volledig onder de tafel geveegd. Dat is de argumentatietruc.

Anoniem zei

Nu je er toch bent, in de titel staat waarschijnlijk een fout. Vam Dam moet Van Dam zijn? Of het moet een grap zijn die ik totaal niet snap.

Ron zei

Klopt! Dank.

Frits zei

U mist mijn punt: omdat de uitspraak van Van Dam een waarheid is als een koe, is het een geoorloofde truc om te doen alsof de oppositie het tegendeel ervan huldigt. We nemen het een goochelaar immers ook niet kwalijk dat hij ons voor de gek houdt.

Ron zei

Ik neem aan dat u een beetje op de hoogte bent van de discussie over het onderwijs. Men vindt in de kringen van onderwijscritici dat de voorstanders van de onderwijsvernieuwers echt het onderwijs willens en wetens om zeep helpen. Zij streven hun eigen belang na en schromen daarbij niet om het onderwijs te misbruiken om o.m. hun financiële positie veilig te stellen.
Even een extreem voorbeeld: volgens Arnold Heertje maak ik "generaties studenten kapot", ben ik lid van een criminele organisatie en huldig ik fascistische ideeën. Bovendien heb ik een enorm intellectueel tekort. Mijn vergrijp is dit ik vraagtekens heb bij de kritiek van de critici. (De onderwijsdiscussie wordt niet erg rationeel een zeker niet netjes gevoerd.)

Frits zei

Ik ben niet voldoende op de hoogte van de discussie over het onderwijs om te beoordelen of uw karakterisering waarheidsgetrouw is. Maar als het niveau werkelijk zo is dat men elkaar van kwade intenties beschuldigt, zou ik u gelijk moeten geven.

Ron Ritzen zei

Op de site van BON vindt u een aantal opmerkingen over (bijv.) mijn persoon (Ritzen kan niet schrijven, rekenen, argumenteren, denken, Ritzen is een lakei van het management, Ritzen is een leugenaar, etc.). Zelf mijn emailadres werd op site vermeld.