Fellendans en de lichtheid van de universiteit (20.4.10)

De universiteit is allang aan haar eigen lichtheid bezweken, beweert Arnold Fellendans (Vk, 19 april 2010).
Van oud-minister Veerman (…) kan het verschil in titulatuur tussen die instellingen van hoger onderwijs verdwijnen omdat hogescholen ook een masteropleiding moeten gaan aanbieden.
Op het eerste gezicht lijkt dit voorstel van Veerman het eind van universiteiten aan te kondigen, maar dat proces is al lang aan de gang. “Onder de politieke druk is de studieduur van universiteiten al zó ver verkort, dat studenten daar alleen nog maar in één paradigma getraind kunnen worden.” Was dat vroeger anders? Nu meende wetenschapshistoricus Thomas Kuhn dat wetenschappers in principe altijd in een paradigma worden opgeleid.
“De academici die de universiteiten nu afleveren, zijn sterk afgericht in één paradigma, tenzij ze naast hun studie gewoon veel lol hebben gemaakt.In dat geval hebben ze ingezien dat het enige nut van hun studie het halen van het papiertje was. Als aan HBO’s ook voldoende onderzoek wordt gedaan, waarmee die studenten ook in een iets eenvoudiger paradigma kunnen worden afgericht, dan zijn zij waarschijnlijk nog wel beter dan die mensen van universiteiten in staat om ook weer een volgend paradigma te leren, namelijk dat wat bedrijven onder hun corebusiness verstaan. Net zo min als tijdens hun studie hoeven al die hogeropgeleiden verstand van andere terreinen te hebben.
Concentreer alles wat maar enigszins exact is in de technische universiteiten, waar al het onderzoek per definitie veel meer maatschappelijk nut heeft dan het onderzoek in gewone universiteiten. Dat betekent dat door de aanzwellende derde geldstroom de bijdrage van de belastingbetaler aanmerkelijk omlaag kan. Zet verder een paar mensvakken bij elkaar die werkelijk nut voor elkaar hebben, zoals economie, psychologie en medicijnen.
Dat levert het voordeel dat er vanzelf meer psychologie in de economie komt, zodat in hun modellen eindelijk meer rekening met menselijke emoties wordt gehouden, en meer economie in de medicijnen, waardoor de gezondheidszorg eindelijk ook eens efficiënt kan worden aangepakt.
Hef verder alle andere vakken op, zoals antropologie en sociologie, want er zijn bijna geen achterlijke indianenstammen meer voor onderzoek over en naar sociologen heeft überhaupt nooit iemand geluisterd, dus dat vak heeft al helemaal nooit enig maatschappelijk nut gehad. Theologie moet zeker ook afgeschaft worden,
want de religies bezorgen onze wereld duidelijk alleen maar steeds meer narigheid.
Het is wel te hopen dat juristen in ons land een zeer brede klassieke universitaire opleiding zullen blijven krijgen, waar ze geleerd wordt dat hun blik op de werkelijkheid door de onvermijdelijke beperking van hun persoonlijke kennis altijd een zekere verkokering kan inhouden. Dat kan zelfs tot het gevaar van tunnelvisie
leiden, als ze te gemakkelijk op de deskundigheid van anderen blindvaren. Want als die meniscus tussen HBO en universiteit werkelijk helemaal verdwijnt dan zullen er onvoorstelbaar veel meer rechtzaken komen, waar de rechter over de waarheid zal moeten oordelen. Die rechters zullen dan echter niet kunnen voorkomen dat onze
economie uiteindelijk helemaal naar de knoppen gaat.”


Analyse. Het meest opvallende aan dit stuk is dat Fellendans helemaal niet argumenteert. Zijn stuk bestaat uit een aaneenschakeling van ‘ik vind’-beweringen in combinatie met vaag taalgebruik. De hoofdgedachte is dat het allemaal goed komt als je de studieduur verlengt en meer vakken bij elkaar zet. En Fellendans weeft er zonder enige terughoudendheid of gêne nog een paar éénregelige analyses door, bijvoorbeeld over het gevaar van religies. Culturele antropologie? Houdt zich alleen met achterlijke indianenstammen. Tja.
Wie verder kijkt komt uit bij zijn website en dat maakt de zaak er niet beter op: “sinds kort is er een verklaring voor tunnelvisie, volgend uit recent werk van vier psychologen”: Sinds kort? Onjuist. Fellendans, die een technische achtergrond heeft, is het ontgaan dat er al heel veel en heel lang literatuur over bestaat over tunnelvisie. De intrede van de psychologie binnen de economie is Fellendans ook al ontgaan.