Jongeren: sceptisch, intolerant of kritisch? (30.6.10)

‘Jongeren kritisch over gelijke rechten’, kopte de Telegraaf. In het artikel dat er op volgde, werd tekst en uitleg gegeven:

“Nederlandse jongeren staan meer afwijzend tegenover gelijke rechten voor immigranten dan hun leeftijdsgenoten in andere landen. Uit Europees onderzoek blijkt dat Nederland samen met Vlaanderen en Groot-Brittannië een „extreme positie” inneemt, aldus de Rijksuniversiteit Groningen. Nog niet de helft van de jongeren (46 procent) is voor gelijke rechten. In Luxemburg, Bulgarije en Zweden oordelen leerlingen milder. Daar is iets meer dan de helft voor gelijke rechten.”

“Bovendien verschillen in Nederland autochtone en allochtone jongeren van opvatting over gelijke rechten. Autochtone leerlingen zijn kritischer dan hun klasgenoten van niet-Nederlandse afkomst. Als de jongen of het meisje in het buitenland is geboren, verschilt de houding nog meer. In de meeste andere landen zijn de onderlinge verschillen niet zo groot.”


In het NRC was de berichtgeving anders:

‘Op het gebeid van tolerantie ten opzichte van minderheden scoort Nederland in Europa samen met Vlaanderen het slechtst. Nergens anders werd zo vaak negatief gereageerd op stellingen als ‘de kinderen van immigranten zouden dezelfde mogelijkheden moeten hebben om onderwijs te volgen als andere kinderen in het land’ en ‘immigranten die al enkele jaren in een land wonen zouden de mogelijkheid moeten hebben om te stemmen bij verkiezingen’.’

Het GION zelf spreekt over ‘sceptisch’: “Nederlandse leerlingen staan bovendien zeer sceptisch tegenover gelijke rechten voor immigranten in ons land.”

Analyse. Het GION zelf hanteert de term ‘sceptisch’. De Telegraaf vertaalt dit begrip met ‘kritisch’. Het NRC had het over tolerantie. Beide termen zijn normatief geladen en dat roept de vraag op waarom beide kranten niet de term overnemen die het GION zelf hanteert en die - normatief gezien - ook veel neutraler is.

Drayer vs. Otto 2 (29.6.10)

Gisteren haalde ik een column van Drayer in Trouw aan. Ze trok de motieven van prof. Otto en zijn collega’s in twijfel, zonder daar overigens overtuigende argumenten voor aan te dragen. Vandaag ga ik in op enkele reacties op die column, die kennelijk zijn uitwerking op de lezers niet miste.

Hieronder een bloemlezing van de reactie:

Buiten het feit dat ze geen kranten lezen in Leiden hebben ze blijkbaar ook nog nooit gehoord van internet...

Hier nog zo'n naïeveling. Wibren van der Burg, Hoogleraar rechtsfilosofie (betaald door ons): "schoentjes uit tijdens ontruiming"

Goed artikel! Maar ook verbasend wat een naieve hoogleraar. Het getuigt van een onbenulligheid, een wereldvreemdheid en gevaaronderschatting.

Jan Michiel Otto is inderdaad iemand uit de categorie "nuttige idioot".

Een columniste weet inderdaad meer over de Shariah dan een wetenschapper die te kwader trouw id.De islamologie wordt in het westen vooral bedreven door bekeerlingen die vaag en ontwijkend worden zodra je over hun geloof begint.

Dat de universiteiten en hogescholen bevolkt worden door 'nuttige idioten' als Jan Michiel Otto is al decennia lang bekend. Het is een kwestie van omhoog likken en naar beneden trappen.

Verbaast mij niets van dat stelletje PvdA aanhangers/sympathisanten. Het is een geijkte, leugenachtige rooie manier van doen, denken en schrijven, is al vaker vertoond vanuit Leiden, ook vanuit de universiteit aldaar en aanverwante instelingen etc.


Drayer vs. Otto (28.6.10)

Alambra (Spanje)

Elma Drayer hoorde op de radio een gesprek met Jan Michiel Otto, hoogleraar ‘recht en bestuur in ontwikkelingslanden’ in Leiden. Otto en zijn collega’s hebben onderzoek gedaan naar de sharia in twaalf moslimlanden.
Drayer: “Het onderzoek was ’heel systematisch’ uitgevoerd, zei hij. En echt, het viel zo mee! Anders dan wij denken, blijken mensenrechten en liberalisering onder de sharia toe te nemen. In Pakistan bijvoorbeeld, hij noemde het land expliciet, heeft sinds de invoering van de lijfstraffen in 1979 nog nooit een steniging plaatsgevonden. Een hele opluchting. Maar zouden ze daar in Leiden geen kranten lezen? Nooit eens een rapportje van Amnesty International ingezien?” Wat drijft de Leidse wetenschappers eigenlijk?
Otto wees er vervolgens fijntjes op dat kranten niet de belangrijkste informatiebron voor het onderzoek vormen. Bovendien stelde niemand dat mensenrechten en liberalisering onder de sharia toe nemen. Otto: “zo simpel is het niet.”
Analyse. Of Drayer het standpunt van Otto of zijn collega’s vertekende, kan ik niet beoordelen. De link naar het interview in de column van Drayer is dood en ook op een andere wijze kon ik het radioprogramma niet traceren. Punt is wel dat Drayer het boek niet gelezen kon hebben, want het verscheen pas op de dag dat Drayers column in Trouw stond.
Drayer stelde een retorische vraag over de motieven van de Leidse onderzoekers. De context waarin deze vraag werd gesteld, is niet neutraal. Dat blijkt onder meer uit zinsneden als ‘...maar zouden ze daar in Leiden geen kranten lezen...’ en ‘...nooit eens een rapportje van Amnesty International ingezien...’. Feitelijk lanceerde Drayer een persoonlijke aanval richting Otto.

Tonkens & de onjuiste vergelijking (25.6.10)

Erik van der Marel zette in de Volkskrant (24.6.10) enkele vraagtekens bij een column van prof. Evelien Tonkens. De laatste vroeg zich af in hoeverre het racisme tegen islamieten en Chinezen gelijk is (Opinie & Debat, 23 juni).
Van der Marel: “ 'kutmarokkaan', zo stelt zij, geeft vijftigduizend hits op internet en 'kutchinees' slechts drieduizend. De lezer dient dan blijkbaar te concluderen dat het racisme tegen islamieten groter is dan dat tegen Chinezen. Los van het feit dat Marokkanen en islamieten hier wel heel makkelijk op één hoop worden gegooid, gaat deze vergelijking echter mank. Kutmarokkaan is een woord met een negatieve connotatie en Tonkens moet natuurlijk niet 'kutmarokkaan' tegenover 'kutchinees' zetten, maar tegenover het aloude Nederlandse begrip 'poepchinees'.
Ze zal zien dat dit ook (ruim) vijftigduizend hits op internet geeft, net zoveel overigens als bij 'kaaskop'.”
Analyse. Een terechte kritiek op de onjuiste vergelijking.

Arnold Heertje over AFM (24.6.10)

De AFM is een toezichthoudend instituut, dat consumenten moet beschermen tegen bedenkelijke en malafide praktijken van banken. Prof. Heertje plaatst echter bij de uitvoering een aantal vraagtekens. “De uitvoering laat te wensen over door een tekort aan financiële en maatschappelijke kennis en door het misbruik maken van macht, vooral door lager geplaatste AFM-ambtenaren”, aldus Heertje.
De medewerkers van de AFM hebben “van nature” een kennisachterstand op de financiële specialisten van de banken. “Deze kennisachterstand hoeft geen bezwaar te zijn, indien daarmede op een verstandige en humane wijze wordt omgegaan. In plaats van een arrogante en autoritaire houding past bescheidenheid en bereidheid tot overleg.” Die bescheidenheid mist Heertje.
“Fragmentatie en verkokering in de samenleving brengen veel medewerkers met een beperkte actieradius in een monopolieachtige positie, waarvan gemakkelijk misbruik wordt gemaakt. Onnodig ontvangen banken intimiderende dreigbrieven, die vermoedelijk ontsnappen aan de aandacht van het hogere niveau en die op gespannen voet staan met het oogmerk de belangen van de consumenten te behartigen. Voor de veelal jongere medewerkers geldt vermoedelijk hoe gebrekkiger hun materiekennis, hoe groter hun neiging als potentaat op te treden. Dehumanisering dus.”
Analyse. Ook hier poneert Heertje enkel verwijten zonder ook maar een feit te onderbouwen. Op zich genomen is dat geen drogreden, maar veel wijzer word je er ook niet van.

Fokke & Sukke & het joodse complot (23.6.10)

Volgens Fokke & Sukke heeft de koningin bij de formatie een lokjood ingezet. Het is een (heerlijke) subtiele ironische verwijzing naar de opmerking van Harrie Mens over het joodse complot en het pleidooi van Marcouch en Recourt om lokjoden in te zetten bij de bestrijding van anti-semitisme.

Vrijheid van godsdienst (22.6.10)

De Raad van State adviseerde onlangs om het verbod op godslastering te handhaven. Aanleiding tot dit advies was het voorstel van Fred Teeven (VVD), Boris van der Ham (d66) en Jan de Wit (SP) om dit artikel uit het Wetboek van Strafrecht willen schrappen.

“Een merkwaardig advies”, zo meldt de Dagelijkse Standaard, “dat er eigenlijk op neerkomt dat schrappen onverstandig is indien men de lieve vrede wil bewaren.”

“Wat mij echter nog het meest opviel, is dat de Raad de vrijheid van godsdienst als een positief recht ziet. Dat betekent dat de staat zich niet alleen moet onthouden van enige actie die de vrijheid van godsdienst zou kunnen belemmeren, maar dat de staat zelfs een verplichting heeft om actief te handelen opdat mensen in vrijheid hun godsdienst kunnen belijden. In de woorden van de Raad:

De Raad stelt (…) dat in het recht op vrijheid van godsdienst als vrijwaringsrecht ten opzichte van de overheid ook een positieve verplichting voor de overheid besloten ligt het genot van deze vrijheid tot op zekere hoogte te waarborgen (…).

In de Dagelijkse Standaard - bij monde van Sven - wordt de volgende conclusie getrokken: “De overheid moet religie dus stimuleren.”

Analyse. Deze conclusie volgt niet uit het aangehaalde citaat. Het waarborgen van een recht is iets anders dan het stimuleren van het object van dat recht. Het standpunt van de Raad van State wordt dan ook vertekend met deze weergave.


Harrie Mens en het joodse complot (21.6.10)

Harrie Mens heeft een heus complot ontdekt. In zijn programma Business Class stelde Mens dat Rosenthal, formateur en voorzitter van de Eerste Kamer van de VVD, Uri Rosenthal 'een soort lobby' had opgetuigd om een paars kabinet er door te drukken. Deze zou een ‘kongsi’ hebben gevormd met plaatsvervangend burgemeester van Amsterdam Lodewijk Asscher (PvdA) en PvdA-leider Job Cohen. Mens benadrukte daarbij dat ze alledrie ”joodse mensen” zijn.

Analyse. Het relletje ontstond natuurlijk door de verwijzing naar de joodse achtergrond van de drie politici. Daarmee maakt hij indirect het motief van de drie verdacht, voorzover er al sprake is van een samenwerking.

Heertje versus Ymere (18.6.10)

In zijn column schrijft Arnold Heertje over het besluit van de woningcorporatie Ymere in Amsterdam panden in de Vrolikstraat en Derde Oosterparkstraat te slopen. Zij doen dat volgens Heertje niet omdat dit technisch noodzakelijk is, maar vanwege winstbejag.
“De corporatie wordt geleid door de heren R. Steenbeek en E. van der Kaam. Zij trekken zich niets van de bewoners aan, die zeer aan hun huizen zijn gehecht. Met juridische maatregelen proberen zij mensen, die van een bescheiden inkomen moeten rondkomen uit hun huizen te jagen. Een weinig verheffend schouwspel in Amsterdam-Oost.”
Volgens Heertje gaat om Joods cultureel erfgoed. “Er zijn ook nabestaanden van de vermoorde bewoners, die aanspraak kunnen maken op de panden. Het stadsdeel onder leiding van mevrouw G. Princen, weet tot nu toe geen vuist te maken tegenover een corporatie, die onlangs in het nieuws kwam door een verlies van 90 miljoen Euro, als gevolg van het opzetten van onrendabele projecten, buiten de sfeer van de kernactiviteiten van een woningcorporatie, de zorg voor sociale woningbouw.”

De Jong van de Raad van Bestuur van Ymere reageerde middels een ingezonden brief. Hij stelt onder meer: “Uw emotie daarover begrijp ik. Ymere spant zich in om zorgvuldig om te gaan met de woonhuizen en monumenten die herinneren aan dit tragische verleden. Graag wil ik u hierover, maar liever niet in een column, informeren.”

Heertje verdedigde zich als volgt: “Dat het in Amsterdam-Oost gaat om woningen die behoren tot Joods cultureel erfgoed is voor hem geen feit, maar een emotie waar hij (De Jong) geen boodschap aan heeft.
Deze houding maakt deel uit van het handelen van veel corporaties. De managers hebben geen boodschap aan de mensen waar het om gaat, als huurders of kopers van woningen.
Door foutieve investeringen in projecten buiten de sfeer van sociale woningbouw heeft Ymere bijna 100 miljoen verloren. Ook elders in het land bezondigen corporaties zich aan commerciële projecten die niets te maken hebben met hun maatschappelijke taak, veelal gepaard gaan met fraude en meestal uitlopen op financiële rampen.
De brieven van managers in de thuiszorg, die elders meer uren zorg declareren dan zijn aangeboden en van managers van de Nederlandse Zorgautoriteit aan psychiaters, die op hun beroepsgeheim staan, zijn van hetzelfde kwalijke laken en pak.

Analyse. Een deel van de argumentatie van Heertje is volstrekt irrelevant. Dat Ymere elders foute investering heeft gedaan (voor zover dat al waar is), heeft niets met deze zaak van doen. Wat corporaties elders doen, staat los van het project in Amsterdam-Oost. De foute brieven van managers in de thuiszorg al evenmin. Heertje somt enkel drie zaken op, die losstaan van het onderwerp. Dat moet zijn kritiek ondersteunen.
Als ik de argumentatie van Heertje samenvat, komt die op het volgende neer. Hij beschuldigt enkel: hij poneert dat de zaak anders ligt dan Yreme beweert, maar hij bewijst helemaal niets. Wel haalt hij verdachte omstandigheden aan, maar die zijn niet gerelateerd aan de zaak die ter discussie.

Ellian over Pechtold & d66 (17.6.10)

In zijn meest recente column vult Ellian zijn hoeveelheid persoonlijke aanvallen aan: “Gelet op zijn beperkte academische studie, begrijpt Pechtold de betekenis van het woord mensbeeld niet.” Verder heeft “D66 nooit last gehad van bescheidenheid. Omdat het een nihilistische, anti-familiepartij is. Een partij voor eenzame mensen.”

Kluun versus de culturele elite (16.6.10)


Kluun ergert zich aan opiniemakers, zo blijkt uit een uitzending van Pauw & Witteman (30 oktober 2008). Hij hekelt het scoren van opiniemakers. De culturele elite houdt niet van mensen, maar van zeiken. Salonhufterig is de norm. Schaamteloos mag je mensen voor rotte vis uitmaken. En Kluun kan daar niet bij.
Analyse. Kluun heeft zeker een punt waar het ’t scoorgedrag van de elite betreft. Voorbeelden te over in deze webstek, onder de noemer ‘persoonlijke aanval’.
Dan maakt het niet uit dat ook Kluun dat de categorie ‘afzeikers’ hoort. Zo zet hij atheïsten weg als lieden met “een dwangmatige behoefte tot beredeneren en bewijzen”. Ook weet hij dat “een ‘zelfverklaard atheïstisch opiniemaker’ voor de camera of in een column nooit durft te verklaren dat hij iets had meegemaakt dat vreemd en onverklaarbaar was. Dat zou haaks op zijn imago staan.” *
.
* Met dank aan Renzo Verwer, auteur van Bobby fischer voor beginners.

Voorpost (15.6.10)

De nationalistische groep Voorpost verstoorde in De Balie in Amsterdam onlangs een zitting van een shariarechtbank. De Balie had deze avond georganiseerd als eenmalig experiment. De bedoeling was dat bezoekers een zaak aanhangig konden maken, die dan vervolgens door ‘bevoegde shariarechters’ werd beslecht. Op deze wijze kan men inzicht krijgen in de totstandkoming en werking van de sharia.
Nog voor de eerste 'zaak' voorkwam, nam een Voorpostactivist het woord. Deze deelde onder meer mee dat er andere acties zouden volgen als er nog zo’n bijeenkomst zou worden georganiseerd.
Analyse. Een typisch geval van een argumentum ad baculum zover er met andere acties gedreigd gaat worden.

Wilders en de inconsistentie (14.6.10)

Het AOW-standpunt van de PVV was een breekpunt. Als de PVV over dat standpunt zou gaan onderhandelen, was er sprake van "kiezersbedrog". Dit zei Wilders zelf op 8 juni. Pakweg twaalf uur later was het AOW-standpunt géén breekpunt meer. Nu was het loslaten ineens geen kiezersbedrog meer.
Brinkman (PVV) was hierover later bij Knevel & Van den Brink veel eerlijker: het was een vergissing om het AOW-standpunt een breekpunt te noemen. Achteraf gezien was het niet slim, stelde hij.

Elsevier tussen journalistiek en politiek (10.6.10)

Elsevier deed ontzettend haar best om de PvdA op voorhand een verlies aan te praten, maar de verkiezingsuitslag wees toch echt in een andere richting. Laten we nog eens terugkijken. Op 25 mei wist Elsevier te melden dat de “Afbrokkeling PvdA ingezet; CDA komt terug in peiling”. In het stuk zelf werd al meteen een politiek oordeel gegeven: “Het draaien van de PvdA en het stuntelende optreden van lijsttrekker Job Cohen zorgen voor een verlies van liefst drie zetels ten opzichte van vorige week.”
Een achterstand van het CDA op de PvdA van 10 zetels werd in een paar dagen teruggebracht tot 4 zetels. Dat was te wijten (of te danken) aan het optreden van Cohen, wist Elsevier. (Elders heb ik laten zien dat de redactie alleen die cijfers lieten zien die goed bij de conclusie pasten.)
De VVD, zo konden we op 4 juni lezen, stevende af op een enorme overwinning: “Kieskompas: VVD van Mark Rutte niet te stoppen” Elsevier wist ook waar dat aan lag. “Samen met zijn partij rijst ook de ster van partijleider Mark Rutte. Op de gebieden betrouwbaarheid, bekwaamheid en geschiktheid als premier steekt Rutte er bij zijn eigen VVD-potentials met kop en schouders bovenuit.” Diezelfde dag kopte Elsevier nog een keer: “VVD behoudt voorsprong, ondanks ‘modder gooien’ CDA”
Maandag, 7 juni, had Elsevier de kop “Rutte kraakt beloftes Cohen: PvdA misleidt de kiezer” bedacht. “Met nog twee dagen te gaan tot de verkiezingen en met de VVD op ruime voorsprong in de peilingen, tracht lijsttrekker Mark Rutte de tweede partij, de PvdA van Job Cohen, definitief de genadeslag toe te brengen. Volgens hem misleiden de socialisten de kiezer.”
“Peiling: VVD blijft aan de leiding, CDA halveert”, lazen we op 8 juni.
“Een dag voor de Tweede Kamerverkiezingen behoudt de VVD haar comfortabele voorsprong in de peiling van TNS NIPO op de andere politieke partijen. Hoewel de VVD een zetel verloor ten opzichte van vorige week, van 37 naar 36 zetels, blijft de partij veruit de grootste.”
Tegen de avond nam Elsevier gas terug. Toen heette het: “Verschil tussen PvdA en VVD in 2 peilingen kleiner” De spanning tussen de PvdA van Job Cohen en de VVD van Mark Rutte groeit de dag voor de verkiezingen: “In twee peilingen is het verschil in zetels tussen de twee partijen verkleind tot 3 en 4 zetels. In een peiling is het verschil groter geworden.”
Om toch niet af te gaan (?), verscheen er woensdagochtend, dus op de verkiezingsdag, een stuk met als kop “Rutte en Cohen krijgen tweestrijd die ze zochten”.
Op donderdag, de dag na de verkiezingen, wees Elsevier met een priemende vinger in de richting van de peilers: die zaten er flink naast! Maar dat was bij de vorige verkiezingen ook al zo, dus echt bijzonder is dat niet. Ook was het verwijt wel wat erg fair. Elsevier koos zelf de cijfers waarbij de PvdA leek af te stevenen op een enorm verkiezingsdebacle. Dat kun je niet afschuiven op de peilers.
Dat Elsevier af gaat op dubieuze peilingen, is hier niet eens het punt. Waar het om gaat is dat Elsevier geen journalistiek, maar politiek aan het bedrijven was. De duiding van de cijfers ging gepaard met tal van verkapte waardeoordelen. De PvdA ‘draaide’ en Cohen stuntelde. Daarbij ging het niet eens om de duiding van de inhoudelijke standpunten, maar om de duiding van de presentatie. En columnisten als Ellian zorgde verder voor de bijbehorende scheldpartijen richting Cohen en Pechtold. Uiteindelijk was het verschil tussen de VVD en PvdA slechts 78.775 stemmen.

Mei li Vos (9.6.10)

Mei Li Vos is door haar partij, de PvdA, op een onverkiesbare plaats gezet. Vos: “Ik vond het vreemd. Dat vonden ook de meeste collega's. Ik heb daar een avond flink van gebaald. Maar toen dacht ik: potdomme, ik zal ze krijgen ook. Ik voer nu een persoonlijke campagne, om zo veel mogelijk zwevende kiezers via mij naar de PvdA te krijgen. De vorige keer heb ik niet eens campagne gevoerd. Wist ik veel, ik was wat dat betreft nog zo groen. De doos met PvdA-flyers met mijn naam erop had ik bij het oud papier gezet.” (Vk, 8 juni 2010).
Eén persoonlijke aanval kwam van een collega. “Een paar weken geleden zei een collega anoniem tegen NRC: Mei Li komt op 38 omdat ze alleen in spelletjesprogramma's optreedt. Toen dacht ik: wat ben je toch een laffe lul dat je dat anoniem vertelt.”
Hoe verdedig je jezelf tegen zo’n aanval? Vos, die bijna tien jaar geleden promoveerde, doet dat als volgt.: “Het is A laf, en B: iedereen in de fractie weet dat ik totaal niet dom ben. Ik ben de enige in de fractie die binnen een halve dag weet hoe een totaal nieuw onderwerp in elkaar steekt. Mensen zeggen wel eens dat ik een makkelijk doelwit ben.” (…) “'Mensen die mij kennen weten dat ik niet dom ben.”
Retorisch gezien is zo’n verdediging niet erg effectief. Feitelijk gaat Vos mee in een ‘frame’ dat door haar tegenstanders is gecreëerd. Ze kan hooguit roepen dat ze wel slim is, maar daarmee geeft ze ook - en juist - ruimte aan haar critici.
Ook haar tweede strategie is niet erg overtuigend. Het is een argumentum ad misericordiam (een zieligheidsargument en dat bedoel ik zeker niet denigrerend): “Er wordt veel over mij gezegd. Alles wat positief is, vind ik leuk. Het meest egostrelende is: wat is dat Kamerlid slim. Mijn grootste angst is dom gevonden te worden. Ik weet dat ik het imago heb van een springerig meisje. Dat is een fact of life. Ik kan er ook niets aan veranderen dat ik 1 meter 60 ben. Wat moet ik doen? Broekpakken aantrekken, mijn stem verlagen?”
Veel effectiever is het filmpje op Youtube, waar ze een beetje filosofisch mijmert in de stijl van Van Mierlo. Een slimme zet.

Elsevier over journalistieke onafhankelijkheid (8.6.10)

Was de publicatie van het Nyferonderzoek met de onjuiste gegevens, enkele dagen voor de verkiezingen, inderdaad bedoeld om de PvdA van Job Cohen nog even 'een kontje' te geven? Volgens Wynia heeft de Volkskrant de schijn wel beetje tegen. “Het is niet voor het eerst dat de Volkskrant vlak voor de verkiezingen nog even met een publicatie komt die uitgelegd zou kunnen worden als journalistieke steun voor een zekere partij. In 2002 kreeg PvdA-premier Wim Kok daags voor de verkiezingen nog even de vloer, om te waarschuwen voor Pim Fortuyn. In 2006 werd kort voor de verkiezingen nog even 'onthuld' dat Nederlandse militairen in Irak 'gemarteld' zouden hebben, waardoor vooral VVD-minister Henk Kamp in een lastig parket belandde. (…) Met thematische campagnejournalistiek hoeft niet zo gek veel mis te zijn, maar met journalistiek die kort voor de verkiezingen de schijn van partijpolitieke banden - of althans van partijpolitieke voorkeuren - kan verraden ligt dat al anders."
.
Partijpolitieke voorkeuren... Een tijdje geleden schreef ik voor Sargasso een recensie van een nummer van Elsevier, dat in die week (22 augustus 2009) verscheen. Mijn bevindingen:

Eigenlijk ging het bij het omslagartikel al meteen mis. De jeugd is rechts en Elsevier deelt via de titel dan ook meteen een complimentje uit: ‘zo jong en toch al zo verstandig’. De jongeren stemmen eerder rechts dan links. De cijfers kwamen van het CBS, dus het moest wel waar zijn.Maar wie die cijfers bestudeert, kan alleen maar concluderen dat jongeren veel meer links dan rechts kiezen. Elsevier haalde dan ook een trucje uit. Het CDA werd als rechtse partij gelabeld en samen met de VVD en de PVV trok rechts 34 procent bij de verkiezingen. Dat was maar liefst twee procent meer stemmen dan de PvdA, GroenLinks en de SP. Die kwamen samen niet hoger dan 32 procent. Maar links (PvdA, SP en GL) scoorde onder de jongeren met 32% veel en veel beter dan rechts (VVD en PVV), dat slechts 17% bij elkaar sprokkelde. De PvdA was op 2 procent na even groot als de VVD en PVV bij elkaar. Maar die conclusie paste niet echt bij de blijde boodschap.De PVV is populair onder jongeren, beweerde Elsevier. Vreemd, want de cijfers waarmee Elsevier zwaaide, lieten iets heel anders zien. Jongeren stemden op het CDA (17%), op de PvdA (15%), op de VVD (11%) en op de SP (12%). De PVV deed het met 6% maar net iets beter dan GroenLinks.
Het nummer leek meer op een partijblad van rechts dan op een onafhankelijk blad. Zo konden we lezen dat Mark Rutte een stijger is; dat de Haagse VVD opriep tot actie tegen hinderlijk poepende meeuwen; dat Wilders een spilfiguur is; dat Joost Eerdmans de herdenkingsdag heeft uitgevonden; dat Paul Steenbergen, het rechtse geluid van de TROS, was overleden; dat Verdonks partij aan de raadsverkiezingen in Rotterdam zou gaan deelnemen; en niet te vergeten dat het huwelijk van ene Karin van Boetzelaer (VVD) met ene David van den Burg (VVD) in Duitsland is voltrokken. Wie? Nooit van gehoord. Hij schijnt iets te doen bij een adviesbureau; zij doet iets op het ministerie van Binnenlandse Zaken en samen doen ze iets bij de VVD. En nu dus ook met elkaar. Ik ken ze niet, maar het scheen wereldnieuws te zijn.
Zelfs het ontslag van Tariq Ramadan bleek nu op de een of andere wijze een wapenfeit van de VVD te zijn. De andere partijen werden in elk geval niet genoemd. Eerst de versie van Elsevier. Ramadan bleek te werken voor het door de Iraanse overheid gefinancierde PressTV; hij kreeg voor zijn adviezen maar liefst 420.000 euro; hij deed discriminerende uitspraken over vrouwen en homoseksuelen. “Na verhitte discussies in de raad mocht hij toen aanblijven. De VVD stapte daarop uit het gemeentebestuur”.
Tot zover Elsevier. En dan nu even de feiten. De VVD stapte een paar maanden geleden na het besluit om Ramadan te handhaven niet uit het gemeentebestuur, maar deed dat pas een week later. “Voortschrijdend inzicht” was de verklaring, maar boze tongen beweren dat er uit de partij druk op bestuurders werd uitgeoefend om alsnog op te stappen. Maar los daarvan vroegen ook de SP en de PVV om het omslag. Het CDA ging snel om en de wethouder van GroenLinks trok uiteindelijk de stekker eruit. Zij waren de hoofdrolspelers in deze klucht, maar alleen de bemoeienis van de VVD, pakweg vijf maanden geleden, was vermeldenswaardig nieuws.
Meer klein ‘rechts’ nieuws: president Sarkozy blijkt zich onder invloed van Bruni te ontwikkelen van ‘blingblingpresident’ tot cultuurliefhebber. Zijn inspiratiebronnen zijn Zola, Stendhal en …Sartre. Dat laatste had in de gelederen van Elsevier toch op z’n minst tot een fronsje moeten leiden. Sartre werd in 2000 fel bekritiseerd door de rechtse Figaro-redacteur Jean Sévillia in zijn ‘Le Terrorisme Intellectuel’. Sartre verdedigde tegen beter weten in het Sovjetsysteem. Hoe serieus die inspiratie voor de rechtse politicus is, lijkt me een aardige journalistieke kwestie. Maar kennelijk niet voor Elsevier.
Het tweede thema is het Grote Gevaar dat ‘Islam’ heet. Van de zeven binnenlandse berichtjes (‘de week Nederland’) gingen er twee over de islam. Daarnaast een uitgebreid artikel over de machtsstrijd tussen de religieuze leiders in Iran en over zakkenvullende asielzoekers in Denemarken. Als je het artikel leest, blijkt het overigens om vier personen te gaan. Wiersma opent in een aanverwant artikel de Nederlandse beerput: een man in Kirkuk zou via de gemeente Arnhem een uitkering ontvangen. Zou? Zou? Dus het is nog maar de vraag. “De gemeente Arnhem kan dat niet bevestigen.” Elsevier dus ook niet, maar het leverde toch weer een berichtje op.
In de categorie ‘kleine wereldnieuwtjes’ konden we lezen dat de Franse staatssecretaris voor Stedelijk Beleid, Fadela Amara, zich hard heeft uitgesproken voor een algeheel verbod op de burqa. “Zo’n verbod helpt volgens Amara tegen de verspreiding van de ‘kanker van de radicale islam’.” Het betrof een interview in de Financial Times van 14 augustus 2009. Maar wie het oorspronkelijk stuk leest, valt op dat Elsevier zeer tendentieus citeert. In de Times staat namelijk nog iets meer: “France was a beacon for an enlightened Islam at ease with modernity, so it was necessary to fight the ‘gangrene, the cancer of radical Islam which completely distorts the message of Islam’, she said.” In Frankrijk bestond ooit een verlichte islam die goed te verenigen is met de moderniteit. En dat is nu weer net niet de boodschap die Elsevier wil verkondigen. En was het eigenlijk wel écht nieuws? Op 19 juni van dit jaar sprak Amara zich ook al uit voor een volledig verbod op het dragen van een burqa. Opgewarmde hap dus.
Het derde thema is de Grote Boze Marokkaan. De conservatief Bart Jan Spruyt wist te vertellen dat er een burgeroorlog dreigt, omdat de Nederlandse burger de terreur van allochtonen zat is. De term ‘complot’ viel nog net niet, er mag niet over worden gepraat, zo weet Spruyt uit een betrouwbare bron (één politieman). Op dezelfde pagina lazen we dat Nederland overspoeld wordt met kansarme niet-westerse immigranten.
Dat item raasde als een ongeleid projectiel door het hele nummer. Ik kwam het niet alleen tegen in het artikel over de kansarme immigranten, maar ook in het commentaar van Joustra. Zelfs in het artikel over de rechtse jeugd plopte het item ineens op. En wie dat allemaal was ontgaan, kreeg nog een vierde herkansing: ook Wynia refereerde eraan.
Allochtonen maken volgens Elsevier een zooitje van het Nederlandse milieu. Aanleiding voor dat artikel was een ongehoorde praktijk waarmee de moslims Nederland verzieken: ze voeren brood aan eendjes! Gelukkig is er een doortastende CDA-wethouder in Amsterdam die paal en perk stelt aan deze praktijk: hij heeft een ‘eendjesvoerverbod’ ingesteld. Moet ook wel, want als de eend niet meer op zoek hoeft te gaan naar voedsel, gaat hij zich vervelen, zo wist de verantwoordelijke wethouder. “Ze worden dan agressief en gaan veel eerder dood dan eenden die niet worden gevoerd.” De boodschap is duidelijk: voor hanggroepeenden is er geen plaats. Het voeren trekt alleen maar ratten aan.
In de ondertitel van dat stuk werd het morele vingertje opgeheven: allochtonen moeten milieubewuster worden. En het stuk maakte het morele vingertje in alle opzichten waar. De allochtoon lapt het milieu aan zijn laars en is alleen te motiveren via de beurs. Heeft allemaal te maken met cultuur, weet Elsevier. Want anders dan de Nederlandse man (?) verdomt de Marokkaanse man het om op de fiets te klimmen, omdat het rijden met de auto een veel hogere status heeft. En verder natuurlijk: de lokale overheden smijten met subsidies, zo weten de critici van ‘pamperindustrie’, terwijl iedereen met een beetje verstand weet wat goed en niet goed is voor het milieu. Cijfers over de hoeveelheid geld die aan de inburgeringscursussen wordt besteed, waren kennelijk niet interessant.
Twintig pagina’s na het artikel over milieuonvriendelijke allochtonen, stond er in het nummer een artikel over wellnesscentra als spa’s en sauna’s. In 2006 waren er al 2400 van die centra’s. Wie nu een artikel over de vervuiling en het energieverbruik verwacht, komt bedrogen uit. Dat voor de Veluwe Bron, een kuuroord in Epe, inmiddels 21 hectare bos is opgeofferd, is niet interessant. Nee, het artikel ging erover dat het zo heerlijk en zo gezond is. Althans, volgens de titel, want de vraag hoe gezond het is, kwam helemaal niet aan de orde. De redactie was wel zo verstandig om het artikel niet meteen achter het eendenverbodartikel te plaatsen.
In één artikel leek Elsevier zowaar een kritische noot over Wilders te kraken. De politici Elitak (PvdA) en De Graaf (d66) refereerden aan Hilter, maar “Wilders zelf kan er ook wat van. Om zijn idiote pleidooi voor een verbod op de Koran extra aan te zetten, haalde hij het nazisme erbij.” Maar even later wordt de lezer gerustgesteld: “er zijn best overeenkomsten tussen het nazisme en de extreme, politieke islam.”

De oogst van één nummer Elsevier: negen artikelen over de wapenfeiten van rechts; vier over de gevaren van de islam en zes stuks over de mislukte integratie. Verder werden de feiten keurig aangepast of zeer eenzijdig weergegeven: nuances ontbraken; incidenten werden opgeblazen; en het morele vingertje werd niet alleen in het commentaar opgeheven.
Elsevier presenteert zichzelf als een kritisch blad: “Het gaat (bij Elsevier, RR) om sceptisch onderzoek van feiten en gangbare argumenten, gecombineerd met argwaan tegenover massaal aangehangen standpunten en de bereidheid om, althans enige tijd, alleen te staan. Edge without ideology heet dit in de Amerikaanse journalistiek: scherpte zonder ideologie.” Toen ik het nummer van 22 augustus 2009 las, kreeg ik het gevoel dat ‘ideology without edge’ een betere kwalificatie voor Elsevier is. Of het nu wel of niet kort voor de verkiezingen is, doet er niet zoveel toe.
Inhoudelijk ben ik het eens met Wynia: een journalisitek blad moet zelfs de schijn van politieke betrokkenheid vermijden. Maar wat doet Wynia dan bij Elsevier?

Volkskrant, Pechtold & het kontje van de PvdA (7.6.20)

deVolkskrant met het onjuiste bericht op 5 juni 2010

Onderzoeksbureau Nyfer heeft fouten gemaakt bij het berekenen van koopkrachteffecten van politieke partijprogramma's in opdracht van de Volkskrant. Pechtold schrijft hierover: “De economie redactie van de Volkskrant is er kennelijk zo weinig deskundigheid in huis dat men de uitkomsten van een onderzoek niet kan controleren. Ze zien niet dat de cijfers niet kloppen, dat er hier en daar een min vergeten is, dat de methodiek afwijkt van die van het Centraal Planbureau en ze hebben niet door dat er selectief gewinkeld wordt in het standaard uitgavenpatroon van een Nederlands gezin."
"Hoeveel mensen bij De Volkskrant zijn er eigenlijk bij deze evidente onzin betrokken geweest?! Wie was er allemaal zo ‘triggerhappy’ om met een mooie opening de PvdA nog even een kontje te geven een paar dagen voor de verkiezingen?”

Maar de Volkskrant schrijft op haar site (op 6 juni): “De onderzoeksresultaten zijn vrijdag door de politieke partijen op onjuistheden gecontroleerd. Toch zijn er fouten blijven staan. De Volkskrant wijt dat aan de hoge tijdsdruk. De daardoor ontstane onzorgvuldigheid rekent de krant zichzelf aan.”
Zat men bij D66 dan ook te slapen? Nee, want in de rectificatie op maandagochtend (7 juni) zegt de Volkskrant dat D66 (en andere partijen) wel degelijk op vrijdagmiddag gereageerd hebben op onjuistheden. Die werden echter - in eerste instantie - gewoon genegeerd.

HP over de economische kennis van politici (4.6.10)

HP/de Tijd peilt deze week de economische kennis van de lijsttrekkers. Balkenende (CDA) komt weg met een dikke acht, op de voet gevolgd door Rutte (VVD) met een 7,5. Cohen (PvdA) scoort het laagste, met een 3,5. Roemer scoort op één na het laagste. Hij scoort een 4,5.

De vraag is dan waarop zo'n cijfer is gebaseerd. Het antwoord is eenvoudig: heeft de politicus het leerboek van Heertje gehad (dus heeft de politicus op z'n minst economie op de middelbare school gehad). Zo niet, dan heeft de politicus een probleem.
Maar de economen die zich uitlaten over het economisch niveau van onze politici, hebben het niet over de lijsttrekkers. In het artikel zelf wordt verwezen naar het economisch cijfergebrek van Cohen, één vraag die Halsema niet kan beantwoorden en een niet-inhoudelijke opmerking over Pechtold. Een opmerking als "....Pechtold maskeert zijn gebrek aan economische feitenkennis met pesterige tegenaanvallen..." is HP voldoende om het onvoldoende kennisniveau over economie te bewijzen. De onvoldoendes voor Roemer (4,5) , Wilders (5) en de 5,5 van Rouvoet hoeven helemaal te worden toegelicht. De 7 voor Rutte alleen met een verwijzing naar diens bijvak, economische geschiedenis.
Wellicht kunnen we HP langs de argumentatieve meetlat leggen. Het cijfer is dan een 3,1. Dit cijfer is net zo hard als de scores die HP aan de politici uitdeelt.

No entrt (3.6.10)

De Telegraph weet te melden dat wegwerkers in het Engelse Smethwick, een voorstad van Birmingham, een fout hebben gemaakt: ze hebben in plaats van 'No entry' (geen toegang) hadden ze 'No entrt' op de weg gekalkt. Het bericht werd in de Telegraph breed uitgemeten (zie een stuk van de website hiernaast).

De Telegraph laat de 26-jarige Steven Bolton, een inwoner van Smetwick, aan het woord: de vergissing is tekenend voor de incompetentie van het lokale bestuur. 'Entry is nou niet bepaald een lastig woord. Het is typisch voor het bestuur hier dat ze zelfs dit niet goed kunnen doen.'
Analyse. Eerst de inhoudelijke bewering. Een fout van wegwerkers wordt breed uitgemeten en gekoppeld aan het bestuur van de stad. Er wordt een causaal verband gelegd dat niet erg voor de hand ligt.
Datzelfde geldt ook voor de andere personages die de Telegraph opvoert. Bijvoorbeeld Marie Clair. Deze woordvoerdster van de Plain English Campaign zei dat fouten als deze een aanslag doen op de beurs van de belastingbetaler. Clair: "Ik denk dat het een symptoom is van onze samenleving dat een indivudu geen verantwoordelijkheid nemne voor hun fouten. Zoiets eenvoudigs als dit had gecontroleerd moet worden."
Het plaatje zelf laat echter gewoon een fout je zien: een verkeerde letter. De Telegragh blaast hier - middels haar lezers - de zaak enorm op.

Strafbare feiten (2.6.10)

De eerste huisregel (het is niet toegestaan zich schuldig te maken aan strafbare feiten) lijkt me overbodig. Een strafbaar feit is immers een gedraging die bij de wet verboden is. Die zijn dus per definitie niet toegestaan.
Kortom, niet toegestane gedragingen zijn niet toegestaan.

De Krom over de hypotheekrenteaftrek (1.6.10)

VVD-Kamerlid De Krom beweerde dat door de beperking van de hypotheekrenteaftrek in Zweden in 1991 de huizenmarkt instortte. De woningprijzen daalden maar liefst 30 tot 50 procent. Talloze gezinnen gingen failliet (Pers, 31 mei 2010).
Volgens het Zweedse CBS daalden de prijs van huizen in twee jaar tijd met ruim 25 procent en herstelde in de markt in zeven jaar tijd. Daarna zijn de prijzen tot 2009 verdubbeld. Volgens het CBS is het erg overdreven om te beweren dat duizenden gezinnen failliet gingen. De oorzaak van de daling had ook te maken met de zeer hoge rente begin jaren negentig.
De Krom is niet onder de indruk van deze cijfers. Als je de inflatie meerekent, dan zijn de huizenprijzen wel degelijk 30 procent gedaald. Ook de hersteltermijn klopt niet. Gecorrigeerd voor inflatie duurt het niet zeven, maar – afhankelijk van de categorie - negen jaar of langer.
Analyse. Een wonderlijk verweer. Over 50 procent hoor je De Krom niet meer. Ook over de talloze gezinnen die (dus eigenlijk niet) failliet gingen, hoor je hem niet meer. Evenmin over de hoge rentestand in Zweden in 1991. Wel stelt hij dat de termijn van herstel tekort is. Afhankelijk van de categorie negen jaar of langer. Maar het ging hier om één categorie: de huizenmarkt. De Krom doet nu lekker algemene vage uitspraken.