Kwakzalverij 2 (11.1.2011)

Van de Berg reageerde onder meer met hoogleraar Hunink op de aantijging van Van Dam. Ze begonnen met het vertekenen van het standpunt van Van Dam: “Hij lijkt als volgt te redeneren: 'ik begrijp het werkingsmechanisme van de behandeling niet, dus kan het niet werken'. Daarmee wordt alle informatie uit wetenschappelijk onderzoek die op dit gebied wordt verkregen, bestempeld als onzin.” Maar dat is nu juist niet wat Van Dam zei. Die wees erop dat er onbetrouwbaar onderzoek was opgenomen in het proefschrift.

Daarna ging het drietal verder met het opzetten van de volgende stroman. “De opstelling van Van Dam komt erop neer dat je een medische behandelingsmethode uitsluitend moet uitproberen, als je van tevoren kunt beredeneren hoe de methode werkt.”

“Van Dam beweert dat het enige degelijke onderzoek ‘voor het gemak is weggelaten’. Hij verwijst naar de studie van Guittier, eind 2009 gepubliceerd. Onze meta-analyse is begin 2008 gepubliceerd - zegt dat voldoende?” Dat zegt helemaal niets. Van den Berg promoveerde december 2010, dus de vraag blijft waarom ze dat onderzoek uit 2009 niet alsnog had opgenomen. Maar volgens het drietal was er geen vuiltje aan de lucht. “Vijf van de zes artikelen in het proefschrift zijn gepubliceerd in peer-reviewed, internationale, wetenschappelijke tijdschriften. Het zesde artikel is under review. Het proefschrift is positief beoordeeld door de promotiecommissie. Van den Berg heeft het proefschrift verdedigd in een openbare zitting, tegenover een commissie van elf wetenschappers.”

Reekers, hoogleraar interventieradiologie AMC, zette ook bij dit verweer terecht enkele vraagtekens. “Van de geanalyseerde studies zijn er drie gepubliceerd in een tijdschrift voor traditionele Chinese geneeskunde, één in een obscuur internettijdschrift en één in een respectabel tijschrift (BJOG). In deze laatste publicatie echter werd geen voordeel gezien van acupunctuur ter voorkoming van stuitligging. Voor elke literatuuranalyse geldt altijd dat de kwaliteit zo goed is als je brongegevens: als de bron niet deugt dan is de review ook van geen enkele waarde. Blijft over het eigen onderzoek van het Erasmus MC. Bijna al het onderzoek van de Erasmusgroep is gepubliceerd in Complementary therapies in Medicine, het internationale lijfblad van de alternatieve geneeskunde. En ten slotte werd hun belangrijkste onderzoek financieel ook nog ondersteund door de Nederlandse vereniging voor Acupunctuur.” (NRC, 8 jan. 2011)

Ook Van Dam reageerde met een ingezonden brief: “Een jaar vóór het proefschrift verscheen een Zwitserse studie waarin geen effect werd gezien van moxatherapie. Dat ze deze belangrijke studie nergens noemen is een raadsel, het had makkelijk gekund. Doe je deze studie er wel bij, dan valt het verschil tussen moxatherapie en controles vrijwel weg. Conclusie: het werkingsmechanisme van moxatherapie is biologische onzin, en de klinische studies laten in feite zien dat het niet werkt.” (NRC, 8 jan. 2011)

Maar Hunink en Van den Berg zien zichzelf als lieden met "een open mind, but not so open that the brains fall out. Van Dam begrijpt niet hoe het werkt, dus kan het volgens hem niet werken.” Weer fout. Van Dam schreef dat nergens.