Zwarte en witte scholen: een zwart wit-discussie (9.2.2011)


Minister van Onderwijs Marja van Bijsterveldt (CDA) was te gast bij Pauw & Witteman. Het gespreksonderwerp was het standpunt van het kabinet, dat geen prioriteit meer wil geven aan het tegengaan van segregatie in het onderwijs. Bij eerdere kabinetten stond het tegengaan van zwarte scholen altijd op de agenda. Van Bijsterveldt zei in een interview in de Volkskrant dat het gaat om de kwaliteit van het onderwijs: “wit of zwart is minder belangrijk”. Volgens haar zijn veel wetenschappers ook van mening dat de kwaliteit van het onderwijs niet afhangt van kleur.

In de vragen die Witteman stelde, zat een aantal presupposities die eenvoudigweg niet kloppen. Zo stelde hij dat het handiger is om zwarte en witte scholen te mengen als je voor integratie bent. Dan leren ze, zo ging Witteman verder, ook elkaars gebruiken, achtergronden en culturen kennen. De een kan zich optrekken aan de ander en omgekeerd. “Wat is daar tegen?”, wilde Witteman weten.

Uit onderzoek blijkt namelijk het volgende. Het helpt weinig om allochtone kinderen buiten hun eigen woonwijk naar een witte school te sturen. Hun schoolprestaties verbeteren er nauwelijks door. Allochtone kinderen presteren niet anders op een zwarte school dan op een witte. Wat wel invloed heeft, is de verwachting die de leerkracht van een kind heeft. Andere onderzoekers wijzen erop dat de etnische achtergrond van de leerlingen minder belangrijk is dan de sociaal-economische.

De tolerantie neemt niet toe door gemengde scholen. Kinderen, zo blijkt uit onderzoek, oordelen op gemengde scholen niet gunstiger over kinderen uit andere etnische groepen dan kinderen op homogeen witte of zwarte scholen.

Het is een misverstand dat zwarte scholen per definitie slechte scholen zijn, blijkt uit onderzoek. Op gemengde scholen (met 25 tot 75 procent allochtone leerlingen) presteren leerlingen minder in rekenen en taal dan leerlingen van 'puur' zwarte of witte scholen. Zwarte scholen doen het dus beter dan gemengde, al zijn de effecten niet groot.

Het lukt zwarte scholen steeds beter om achterstanden weg te werken, zie het feit dat scholen met meer dan 75 procent allochtone leerlingen zelfs op het gebied van taal een grotere leerwinst boeken dan scholen met minder allochtonen.