De vertekening van een standpunt door prof. Kortmann (5.12.11)

De affaire zal inmiddels bekend zijn: de hoogleraren Diederik Stapel en Roos Vonk werkte samen bij een onderzoek naar de psychologische effecten van vlees. Stapel bleek op grote schaal gefraudeerd te hebben met data. Ook de data die aan het ‘vleesonderzoek’.
Het college van bestuur van de Radboud Universiteit Nijmegen verzocht daarop de commissie wetenschappelijke integriteit uit te zoeken hoe Vonk bij dit onderzoek heeft gehandeld. De commissie stelde dat Vonk niet had gefraudeerd en ook niet bij fraude betrokken was. Maar, zo stelde de commissie verder, Vonk had wel professioneel onzorgvuldig gehandeld. Op basis van het advies van de commissie berispte het college Vonk en maakte deze berisping openbaar. De samenleving moet kunnen vertrouwen op de zorgvuldigheid van wetenschappers.
In de Volkskrant (O&D, 29 november 2011) stelden Buck en andere leden van de Nijmeegse studentenpartij asap dat het advies van de commissie wetenschappelijke integriteit over Roos Vonk openbaar zou moeten zijn. Ze wezen op het feit dat de Universiteit van Tilburg had het rapport van de commissie-Levelt over Diederik Stapel wel openbaar had gemaakt. In de woorden van Bas Kortmann, rector magnificus van de Radboud Universiteit Nijmegen,: “De Universiteit van Tilburg had het rapport van de commissie-Levelt over Diederik Stapel al openbaar gemaakt. Dus waarom publiceert de Radboud Universiteit het rapport over Vonk niet?”
Prof. Kortmann reageerde als volgt: “Het college kan het advies van de commissie echter niet openbaar maken. De commissie heeft de handelwijze van Vonk onderzocht op basis van de regeling wetenschappelijke integriteit Radboud Universiteit Nijmegen. Deze regeling bepaalt dat het advies van de commissie niet openbaar is (artikel 24 lid 1). Daar moet ook het college van bestuur zich aan houden. Tijdens het spel kun je de regels niet veranderen. De regeling bestaat al sinds 2006 en is te vinden op de website van de universiteit.”
Analyse. Het college van bestuur publiceert het rapport niet, omdat de regels van de universiteit dit niet toestaan. Maar wie maakt die regels? Het college van bestuur. En waarom mag art. 24 lid 1 van de regeling wetenschappelijke integriteit Radboud Universiteit Nijmegen niet worden aangepast? Omdat je tijdens het spel de regels niet mag veranderen.
Tegenover dit formele argument (regels zijn regels) stelde Kortmann de argumentatie van Buck. Dat wil zeggen: hij vertekende het standpunt van Buck. Die laatste zei namelijk helemaal niet dat het rapport openbaar moest worden gemaakt omdat de UvT het rapport over Stapel openbaar had gemaakt. Buck somde drie inhoudelijke redenen op. De eerste was dat de wetenschappelijke wereld zich niet kan herstellen wanneer rapporten naar de integriteit van degenen die het imago wellicht hebben bedoezeld niet openbaar worden gemaakt. De tweede was dat je elk verwijt dingen in de doofpot te stoppen voor moet zijn in gevallen waarin men onwetenschappelijkheid vermoedt. En de derde is dat de wetenschap openbaar moet zijn.
Van een (onjuist) analogie-argument van de zijde van Buck was helemaal geen sprake.