Eijffinger vs. de bankeconomen (28.3.2011)


Kredietcrisis (cartoon v. Ritz)



. .

De bijdrage van vandaag verscheen in de Volkskrant. Zie dus daar.

Interview in Trouw (26.3.2011)


Een mooi interview naar aanleiding van het verschijnen van het boek 'Het Arnold Heertje-effect' verscheen in Trouw (26 maart 2011) van de hand van Meindert van der Kaaij.

'Het Arnold Heertje-effect': een 'eervolle' vermelding (23.3.2011)

Op de site van BON (Beter Onderwijs Nederland) wordt onbedoeld reclame gemaakt voor het boek ‘Het Arnold Heertje-effect’ (waarvoor mijn dank). De verwijzing staat in een rubriek ‘Uitspraken van Educraten’ waarin uitspraken van allerlei nitwits en idioten staan vermeld. Tot die categorie behoorde ik al, maar mijn boek krijgt nu een aparte ‘eervolle’ vermelding.

In die blog leveren BON-leden ook commentaar op de educraten, wier voornaamste manco is dat zij een andere mening hebben dan BON. Bij de club houdt men wel van nuance. Zie hieronder de duiding van het onbenul van de Educraten (waartoe ook ik schijn te behoren) door de BONners. Bij elke educraat wordt een aantal citaten opgesomd en daarover gaan de volgende commentaren:

*

Een mooie en tegelijk een intrieste verzameling van denkbeelden van de machtigen en invloedrijken.

*

Ik hoop dat sommige uitspraken uit de duim gezogen zijn. Maar ik vrees dat dat ijdele hoop is....

*

PresleyBergen (bestuurslid van BON): Onlangs zag ik een film waarin buitenaardse wezens die op mensen leken, aardbewoners in hun slaap besmetten. De volgende dag was je een van hen; een persoon met een buitenaardse intelligentie die als doel heeft zoveel mogelijk aardbewoners te besmetten. Hun eigen planeet was verwoest. De uitspraken hierboven, die ik alle ken, lijken zo op elkaar dat ik meer en meer in mijn theorie ga geloven. Ze bevatten een welhaast buitenaardse hardnekkigheid en standvastigheid, ook op de persoon van toepassing. Die mensen reageren buitengewoon vijandig op hen die hun missie trachten te dwarsbomen hun missie van het steeds dommer maken van onze kinderen. Leraren blijken imuun te zijn. Die kunnen gerust gaan slapen. Heeft mijn lerarenopleiding toch nog praktisch nut gehad! En die film, die begrijp ik nu pas.

*

Wat ik eigenlijk wil zeggen: nou ja, wat een stelletje dwazen bij elkaar! Hier is het sociaal-constructivisme volledig tot wasdom gekomen, dit volk heeft veel te veel moderne Franse wijsbegeerte gelezen. -Dit volk is zelfs in letterlijke zin gevaarlijk, volkomen verdwaasd en bovendien zo overtuigd van eigen gelijk dat alleen een klap op het schedeldak -de methode van de oude zenmeesters- een passend antwoord kan zijn.

*

En eerlijk gezegd ontsteek ik ook wel in woede als ik deze verzameling uitspraken lees: inderdaad, mijn vingers jeuken. Dat is geen grap.

*

Ik heb het wel eens vaker, half schertsend, gezegd. Deze mensen nemen wraak. MIddelmatig op school waren ze jaloers op de kinderen die hoge cijfers haalden. Nu ze door een complex van factoren en mechanismen bepalende posities hebben verworven is er slechts wraak. Ze zullen die nerds, die knappe jochies en meisjes wel even terugpakken. Ik geef toe, psychologie van de kouwe grond, maar, dat is veel psychologie, vrees ik. Ik voel je woede zelf ook. Allemaal idioten die beweren dat de wereld plat is en je moet ze niet alleen serieus nemen, maar je bent bijna verplicht om hun dwaalleer nog te bejubelen ook. Alsof je gedwongen word je te bekeren tot de sekte van de platte aarde.

*

Dat mechanisme, de wraak, versterkt tegelijkertijd hun eigen macht. Ze hebben namelijk meelopers genoeg. In Nederland zullen veel mensen er een heimelijk genoegen aan beleven als die slimme jongen in de klas nog eens op zijn plaats gezet wordt. Als hij nu eens de mindere is en geen kant meer op kan. De kop boven het maaiveld is alleen toegestaan in gebieden waarin iedereen denkt dat hij zelf ook kan komen. De voetballer bijvoorbeeld. Elk jochie van de straat, elk kind waar ze vroeger in de klas wel mee omgingen, kan rijk worden met voetbal. Maar ze hebben een enorme afstand tot mensen die slimmer zijn dan zij zelf. Die hoorden er op het schoolplein niet bij en nu is er de wraak, de definitieve afrekening.

*

Ik vrees dat '45 het met deze cynische analyse he-le-maal bij het rechte eind heeft. In onze egalitaire samenleving heerst een terreur van de middelmaat waar onze Ronald, met zijn verlegen boodschap dat 'excelleren' geen vies woord meer moet zijn, niets tegen kan beginnen.

*

Ik ben ontsteld, zoveel nitwits, zoveel stratificatie, flabbergasted. Dit is oorlog. Zo voorspelbaar ook, en ofschoon de geschiedenis zich nooit herhaalt, trekt zij parallele sporen voor wie ze zien wil. Het doet me ergens aan denken, de jaren dertig.

*

Quip uit een cabaret in München, het was 1935 : het licht in de zaal ging plotseling uit. Commentaar : dat ligt niet aan het licht, het ligt aan de leiding. De SS heeft de cabaretier afgevoerd naar het concentratiekamp.

*

Zowat 1924 was hoogtij van de genotvolle, corrumperende samenleving, de twintiger jaren. Die dyonisische exhibitie was het gevolg van WO-1, op zichzelf de explosie van de niet meer houdbare verhouding tussen de regenten van dominerende landen, en hun bevolking. Out of touch, zeggen we vandaag, er zijn vergelijkbare situaties nu. Vijf jaar later, 1929, ontbrandde de crisis. Weer vijf jaar later, 1934, begon Baldur von Schirach aan zijn zegenrijke omvorming, lees indoctrinatie, van de duitse jeugd, de resultaten kennen we.

*

WO-1 en WO-2 waren geen breuken in de geschiedenis. Wat in onze tijd gebeurt, 1980 tot nu, tot 2020, is dat evenmin. Het een volgt uit het ander. Weliswaar is de indoctrinatie meer geinstitutionaliseerd, maar de moeder ervan is dezelfde, de apostelen haar trouwe overtuigde discipelen, en ze worden er bovendien goed voor betaald. Waan. Er zijn geen wezenlijke verschillen met 1900, 1914, 1919, de crisis jaren, 1933 en daarna. Het is dezelfde muziek, met andere woorden. Hou je vast, de storm is nog niet voorbij, het wordt nog erger.

*

Hoe veel decadenter kan een samenleving nog worden wanneer uitgerekend haar onderwijsbobo's opzichtig afstand nemen van de rationaliteit? Huiveringwekkend.

*

Dank voor dit overzicht jl. Het wordt een fikse verzameling zo. Misschien kun je bij volgende veranderingen typografisch aangeven waar de nieuwe uitspraken staan. Het zou me zeer helpen de nieuwe onzin tussen de oude l@lk*@k te vinden.

*

Halfwaardetijd van l@lk*@k

*

over Sjoerd (Slagter, RR.)“een nul die praat over andere nullen alsof het negens zijn, in de hoop zelf aanzien te worden als een zeven en een half”


Prof. Heertje en het argumentum ad Hitlerum (22.3.2011)

"Grenzen tussen echte en officieuze criminaliteit vervagen soms. Je hebt geweldsmisdrijven, vastgoedfraude, witteboordencriminaliteit en laakbaar gedrag van zo op het oog nette heren.” Die heren in deze introductie van een column van Heertje (RTLz) zijn Rutger Jan van der Gaag, Paul van Rooij en Bart Heesen. “De eerste noemt zich hoogleraar, is gepromoveerd en is tevens voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. De tweede is ingenieur en directeur van GGZ Nederland, dus in dienst van Marleen Barth. De derde is gepromoveerd en directeur van de Orde van Medische Specialisten.”

Aanleiding tot Heertjes column was een brief van het drietal in Medisch Contact. “Deze brief heeft een misdadige ondertoon”, meldde Heertje. “Aan de orde is het bruskeren van het beroepsgeheim van behandelende psychiaters en het aanranden van de privacy van patiënten door het hanteren van het DBC-systeem, zodanig dat op facturen melding wordt gemaakt van aard en behandeling van psychische stoornissen.”

Waarom ging het om? Het drietal vindt deze inbreuken gerechtvaardigd om zorgverzekeraars in staat te stellen hun wettelijke taak uit te voeren en de rechtmatigheid en doelmatigheid van de geleverde zorg te beoordelen. Foute boel, meent Heertje. “Hier wordt een humane wereld op zijn kop gezet.” Het beroepsgeheim en het beschermen van privacy zijn volgens Heertje fundamentele karakteristieken van een humane samenleving. "Psychiaters en hun patiënten zijn er niet voor wettelijke bepalingen en regelgeving, maar ordening is er ten behoeve van mensen. Dat brengt met zich dat deze in dienst staat van het humaniseren van de wereld. Wetgeving is een instrument, geen doelstelling op zich.”

Heertje vindt dat de drie “misbruik maken van hun ambtelijke machtspositie om psychiaters en patiënten gelijk slaven afhankelijk te maken van dehumaniserende bepalingen en uitvoeringen van de overheid. Op 4 mei staan deze heren op de Dam in de houding het Wilhelmus te zingen, terwijl zij op humane gronden, en dat zal iedere rechter met me eens zijn, eigenlijk in het gevang thuishoren.”

Analyse. De verwijzing naar 4 mei (Nationale Dodenherdenking) is feitelijk een argumentum ad Hitlerum. Het is een variant van ‘Guitly by Association’: Hilter is slecht en het argument lijkt op iets wat met Hitler (Nazi’s, fascisme etc.) te maken heeft, dus jouw argument is slecht (in de zin van abject, verwerpelijk, laakbaar).

Dat deze mensen in de gevang horen, zal iedere rechter met hem eens zijn, stelt Heertje. Let wel: hij bewijst helemaal niets. Met evenveel gemak kan ik zeggen dat Heertje in het gevang thuishoort en dat iedere rechter dat met mij eens is.

De bij Heertje haast onvermijdelijk persoonlijke aanval komt ook nu weer om de hoek kijken: Van der Gaag, die zich hoogleraar noemt. Wat blijkt: Van der Gaag is hoogleraar en er wijst niets op dat er iets mis is met deze man.

Misschien is er toch een kritiekpuntje mogelijk: Van der Gaag heeft de eerste Wet van Heertje overtreden: ‘alle meningen dienen in overeenstemming te zijn met de opvatting van Arnold Heertje’.

Nieuw nummer van het tijdschrift INFORMAL LOGIC (21.3.2011)

Vol 31, No 1 (2011)

Table of Contents

Articles

Functionalism, Normativity and the Concept of ArgumentationABSTRACT PDF
Steven W Patterson
Quotations and Presumptions: Dialogical Effects of MisquotationsABSTRACT PDF
Douglas Walton, Fabrizio Macagno
A Bayesian Approach to Absent Evidence ReasoningABSTRACT PDF
Christopher Lee Stephens

Book Reviews

Book Review of Is that a Fact?PDF
David Hitchcock
Book Review ofControversy and Confrontation, Relating Controversy Analysis With Argumentation Theory.PDF
Maria Navarro

Eerdmans, Van Koppen en de blamage van de onthullende reportage van WNL (17.3.2011)



Rome, de denkende Romeinse jurist Gaius
In Uitgesproken WNL mocht Joost Eerdmans het Grote Onrecht aantonen: Wilders werd door de president van de Hoge Raad “een loer gedraaid”. Maar om dat aan te tonen, had hij wel een bonte reeks drogredenen en onjuistheden nodig. Aanleiding was een recente uitspraak van de Hoge Raad waarin bevestigd werd dat een associatie van belang kon zijn voor een schuldigverklaring. Het ging om de vraag of je strafbaar bent als je een T-shirt verkoopt met de print ‘Combat 18’. Het getal 18 zou verwijzen naar de 1ste en 8e letter van het alfabet en dan krijg je A.H. (niet Albert Heijn, maar Adolf Hitler). Met dat arrest kon de Raad de wet buigen om Wilders te veroordelen. Normaal gesproken kijk je namelijk naar de letterlijke tekst (en dan betekent Combat 18 niets), maar (vanaf?) nu kijkt de rechter ook naar de associatie die deze letters oproepen.
Ik zal de “onthullende reportage” bij wijze van spreken van minuut tot minuut nalopen. (Als je op de link in de vorige zin klikt, dan krijg je de uitzending te zien; de tijdsaanduiding is gerelateerd aan die weergave.)
4:25 Het OM zag de vervolging van Wilders niet zitten, maar “opvallend genoeg wilde het Amsterdamse hof Wilders wel aanklagen”. Maar.... hoezo opvallend? Kennelijk stelt in de ogen van WNL het OM de norm en als het hof afwijkt, heet dit opvallend. Het is de rechter die het laatste woord heeft.
4:43 “Er was geen duidelijke rechtspraak om Wilders te kunnen veroordelen.” Eerst even de feiten: hoewel niet alle juristen hetzelfde denken over de zaak-Wilders, is een aantal van mening, dat dit wel tot de mogelijkheden behoort. Zo is de Belgische politicus Daniel Feret door de Europese Hof nog niet zo lang geleden veroordeeld en die zaak heeft 'Wilders'-trekjes. Maar goed, een uitgemaakte zaak is het niet.
5:00 Vervolgens werden Spong en Plasman aan het woord gelaten. Beiden stelden – terecht - dat een veroordeling van Wilders door deze uitspraak dichterbij kan komen en makkelijker wordt. Maar de introductie van dit fragment was van een heel andere aard: volgens WNL was er vroeger geen duidelijke mogelijkheid om Wilders te veroordelen en dankzij het Combat 18-arrest kan dat nu wel.
5:21 Daarna nam Eerdmans het woord: “Wilders heeft gezegd ‘de Koran is Mein Kampf van de islam’. Dat was tot zover niet strafbaar. Het OM heeft dat ook niet strafbaar gevonden. Maar nu, door dat T-shirtarrest, wordt er gezegd: eigenlijk heeft Wilders gezegd dat moslims hetzelfde zijn als Nazi’s. En dat is discriminerend en strafbaar.”
5:44 Peter van Koppen, hoogleraar rechtspsychologie, mocht Eerdmans voor de eerste keer corrigeren. Het ging erom dat de Hoge Raad van mening is dat de context van belang is. Dat stond, zo stelde Van Koppen terecht, ook al in het arrest van het hof. In rechtsoverweging 2.7 van de uitspraak van de Hoge Raad lezen we hierover het volgende:

"
Het Hof heeft geoordeeld dat de tenlastegelegde teksten "Combat 18" en "Whatever it takes", niet te beschouwen zijn als uitlatingen die "op zichzelf bezien" aanzetten tot haat tegen of discriminatie van Joden, wegens hun ras, evenmin in verbinding met het woord "support" op die hemden. Aldus oordelend heeft het Hof een te beperkte uitleg gegeven aan art. 137e Sr. Voor de beoordeling van de vraag of de genoemde teksten aanzetten tot haat tegen of discriminatie van mensen wegens hun ras, in de zin van art. 137e Sr, dienen die uitlatingen immers niet uitsluitend op zichzelf te worden bezien, doch tevens in de gegeven omstandigheden van het geval en in het licht van mogelijke associaties die deze wekken. Door de verdachte van het onder 2, tweede gedachtestreepje, tenlastegelegde vrij te spreken heeft het Hof hem dus vrijgesproken van iets anders dan was tenlastegelegd. Het middel klaagt terecht dat het Hof aldus de grondslag van de tenlastelegging heeft verlaten."
6:25 Voor Eerdmans was de zaak echter uiterst simpel: het gaat om het associëren. “Een simpele 1 en een simpele 8 wordt Adolf Hilter.” Daarmee gaf hij een volstrekt onjuist beeld van het oordeel van de Hoge Raad. Die oordeelde dat het Hof een verkeerde uitleg aan art. 137e Sr. had gegeven. Een ander Hof moet vervolgens opnieuw naar deze zaak kijken.
6:31 Van Koppen corrigeerde hem voor de tweede keer. Bij Wilders was er geen sprake van een of andere associatie. Van Koppen: “‘Mein Kampf is duidelijk Mein Kampf en daar is geen bizarre associatie voor nodig.”
Eerdmans onderbrak Van Koppen en zei: “We gaan dadelijk kijken of Wilders hiermee een loer gedraaid kan worden.” Let op de (meer dan) suggestieve toonzetting: de rechterlijke macht maakt gericht jacht op Wilders.
7:12 Er volgde een klein stukje staatsrecht, dat werd aangekondigd als “een onthullende reportage”. Die reportage bestond overigens uit een hoop lariekoek. “Nederland is georganiseerd volgens de Trias Politica” (Onzin, want in Nederland kennen we geen Trias; wel het systeem van checks and balances. Geen machtenscheiding, maar machtsverdeling.) “We hebben de wetgevende macht. Dat is ons parlement.” (Kletskoek, de wetgevende macht is het parlement met de regering.) “We hebben de uitvoerende macht en dat is de politie.” (Nog meer kletskoek: de uitvoerende macht is de regering, en niet (alleen) iets wat daar onder hangt. Het bijbehorende filmpje was sowieso hilarisch: een agent zit op zijn hurken en roept door de brievenbus dat de bewoner de deur nu open kan doen.)
7:35 De rechterlijke macht kwam ook even in beeld En wat konden we horen? Een rechter die uiteraard een werkstraf oplegde. Eerdmans probeert Nederland al jaren te overtuigen dat er te soft wordt gestraft. Deze kans liet hij zich dus niet ontgaan. Het streven is dat de rechterlijke macht onafhankelijk is. “De rechterlijke macht worden voor het leven benoemd en controleert zichzelf”. (In de context van dit item is term 'streven' meer dan suggestief, want dat streven - zo blijkt zogenaamd uit dit item - mislukt. en verder: de rechterlijke macht controleert niet zozeer zichzelf, maar het is een systeem met een interne en externe controle elkaar. Ook hier weer suggestief taalgebruik. Wie het niet eens is met een beslissing, gaat een (hoger) beroep. Een andere rechter kijkt dan weer opnieuw naar de zaak. In een aantal gevallen vindt er bovendien nog een keer een controle plaats op Europees niveau.)
8:48 De uitspraak van de Hoge Raad (de context weegt mee) is een nieuwe ontwikkeling.
9:36 De documentaire ging verder: “De vraag is nu: is dit gepland door de president van de Hoge Raad, die persoonlijk betrokken was bij het Combat 18-proces?” Let op het woordje ‘persoonlijk’. Een vete? Een ruzie? Nee, hij was de voorzitter van het clubje 'Hoge Raad'-rechters dat zich had gebogen over de Combat 18-zaak. Spong vond die betrokkenheid “een beetje opvallend”.
Nu werd er voor de eerste keer een suspense-tune aan de beelden toegevoegd. Het is een gangbare auditieve aanwijzing dat er ‘iets onthuld’ gaat worden.
10:19 Na Spong en Wilders kregen we de president van de Hoge Raad te zien. Het ging om zijn reactie op de uitspraak van Wilders, die zei dat als hij veroordeeld zou worden, miljoenen mensen terecht geen vertrouwen meer in de rechterlijke macht in Nederland zouden hebben. Wilders: “Ik kan ze dan geen ongelijk geven als ze een bijl zetten aan de wortel van een onafhankelijke rechter.” (sic)
10:32 Corstens reageerde in het Buitenhof persoonlijk op die uitspraak. Hij vond die uitspraak kwalijk, omdat die uitspraak het vertrouwen in de rechtspraak ondermijnt. Hij deed in de ogen van WNL daarmee een bijzondere stap. “Dit is zeer ongebruikelijk, want dat gaat rechtstreeks in tegen onze Trias Politica.” (De redactie weet niet wat de Trias Politica inhoudt en, los daarvan, is de uitspraak van Corstens ook niet in strijd met het principe van machtsverdeling. De Hoge Raad komt de laatste jaren bewust meer uit haar ivoren toren, maar dat is het team van WNL kennelijk ontgaan. Corstens heeft vorig jaar bijvoorbeeld tal van rechtenfaculteiten en de Juridische Hogeschool in Tilburg bezocht.)
11:15 Vervolgens kwamen Plasman en Spong aan het woord. Beiden repten niet over de Trias Politica. Plasman vond Corstens’ uitspraak onverstandig en Spong vond dat hij die uitspraak had moeten vermijden. Nogmaals: beiden repten met geen woord over de schending van de Trias Politica.
11:36 Daarna gooide Spong wel nog wat olie op het vuur door wat data achter elkaar te plakken. En wat was het resultaat van die plakactie? Eerst was er aanvaring met Wilders (de bewoording is van Spong) en daarna de uitspraak in de Combat 18-zaak. Maar daarmee wordt helemaal niets bewezen.
11:59 Op dat moment werd in de documentaire de tijdlijn nog een keer getoond onder – alweer - de toevoeging van een steeds luiderwordende ‘suspense-tune’. Ook werd een klassieke retorische techniek toegepast, namelijk de herhaling. Dit is de zg. repetitio. Maar die werd hier wel heel snel toepgepast, want de eerste herhaling volgde meteen op de eerste vermelding.)
12:38 Zowel Plasman als Spong wezen erop dat Corstens met zijn uitspraak in het Buitenhof de schijn van partijdigheid op zich laadde. De documentaire stuurde echter op iets anders aan: namelijk dat Corstens Wilders een hak wilde zetten.
13:27 De mini-documentaire eindigde met een nieuwe suspense-tune.
13:31 Op dit punt werd het interview met Peter van Koppen gestart. Eerdmans stelde dat Plasman had gezegd dat het Combat 18-arrest hoe dan ook tot inperking van de vrijheid van meningsuiting leidt. In de documentaire was dit niet te horen. Bovendien was het een heel nieuw thema, dat helemaal niet in de context van het item paste.
13:39 Het leek er even op dat Van Koppen zich van de wijs liet brengen, maar hij herstelde razendsnel en ging in op de beweringen van Plasman en Spong. “Stemmingmakerij” was zijn kwalificatie. Hij legde uit dat er een verschil is tussen partijpolitiek en rechtspolitiek. Dat is in dit verband een verhelderend onderscheid, maar...
14:23 ...daar was Eerdmans niet erg in geïnteresseerd. Hij probeerde Van Koppen af te kappen door hem halverwege een zin de vraag te stellen of Corstens wel onafhankelijk genoeg is. Van Koppen, die doorgaans zeer kritisch uitlaat over de rechterlijke macht, roemde Corstens. Ai. Eerdmans stelde meteen daarna de retorische vraag of iemand (Corstens dus) die eerst kritiek had op Wilders, “daarna zo’n vonnis kan bepalen” (Nog afgezien van het feit dat de Hoge Raad geen “vonnis bepaalt”, maar een uitspraak doet, gaat de Raad niet in op een beoordeling van de feiten, maar kijkt deze enkel of de lagere rechters de rechtsregel correct hebben toegepast.)
Wat overigens knap van Van Koppen was, dat hij toch zijn uiteenzetting over partij- en rechtspolitiek weer hernam en tegelijkertijd de interruptie van Eerdmans pareerde.
15:19 Daarna legde Eerdmans Spong woorden in de mond die hij niet had uitgesproken. Spong wees erop dat je als rechter altijd de schijn van partijdigheid moet vermijden. Eerdmans maakte ervan dat Spong had gezegd dat de Hoge Raad “jurisprudentie had gekweekt om Wilders te kunnen veroordelen”. Dat is een fikse vertekeningen van Spongs standpunt. Fijntjes wees Van Koppen erop dat de Hoge Raad mensen niet kan veroordelen. Klopt. De Hoge Raad verwijst in 99.9999% van de gevallen de zaak terug naar een hof, dat nog niet eerder bij de zaak betrokken was.
16:10 Vervolgens haalde Eerdmans de tijdlijn weer aan. “Je kan wel zeggen dat het allemaal toeval is, maar wij zeggen dan dat het wel heel toevallig is als het allemaal onbewust gegaan is.” Dit is een uitermate zwak argument, want het enige punt is dat de zaken (uitspraak Wilders; uitspraak Corstens; arrest Combat 18) na elkaar plaatsvonden. Maar ‘na elkaar’ impliceert nog niet dat ze dus verband houden, omdat het anders “te toevallig is”. (Dat was overigens één van de argumenten waardoor Lucia de Berk onterecht werd veroordeeld.)
16:55 Ook een derde onderbreking pareerde Van Koppen met succes.
17:40 Het item eindigt met een dikke vette adder, die op het gras ronddartelde. Zowel de Hoge Raad als Moszkowicz mochten nog reageren. De laatste kon zich profileren als de nette advocaat: als een zaak onder de rechter is, doe ik geen uitspraken. De Raad mocht ook haar zegje doen. Maar wat kun je eigenlijk inbrengen tegen een documentaire die doorspekt is met verdachtmakingen? De Hoge Raad wees erop dat er geen verband bestond tussen de zaak-Combat 18 en zijn optreden in het Buitenhof. En daarmee lijkt de Hoge Raad, anders dan Van Koppen, in de boobytrap van WNL te stinken. Het van de hand wijzen van de suggesties en verdachtmakingen maakt in dit verband namelijk geen enkele indruk. Iedereen wijst dit soort suggestieve beschuldigingen van de hand, onschuldig of niet. En tegelijkertijd kan WNL vrolijk roepen dat ze ook aan wederhoor hebben gedaan.
Had de Hoge Raad niet de strategie van campagnestrateeg Karl Rove moeten hanteren? Namelijk door WNL aan te vallen op de journalistieke kwaliteit in plaats van te roepen dat de beschuldigingen niet waar zijn. Maar de Raad ging keurig mee in het frame van WNL (hoewel dat kan ook de weergave van WNL zijn).
Naschrift. Wat vond de HR hiervan? Desgevraagd gaf de Raad te kennen dat niet-reageren in dit soort zaken geen optie is. Dat zou feitelijk neerkomen om een impliciete instemming. Verder was de reactie uitgebreider dan de ene regel die Eerdmans in de uitzending liet zien. Welke reactie dat was, is niet openbaar, maar evenmin geheim. Helaas kreeg ik de reactie niet te lezen.

Teeven en de TBS'er (14.3.2011)

Brussel

Staatssecretaris Teeven reageerde voor de camera’s van Pownews op het ‘feit’ dat de rechtbank een zeer gevaarlijke TBS’er op straat zou hebben gezet. De rechter zouden een advies van de behandelaars van deze TBS’er hebben genegeerd. Punt is echter dat niet de rechtbank, maar het OM deze beslissing had genomen. Pikant detail is dat Teeven politiek verantwoordelijk is voor deze club.

De rechters waren boos en de raad voor de rechtspraak eiste een rectificatie. Maar Teeven wilde daar niets van weten. Hij doelde met zijn uitspraken namelijk niet op deze zaak, maar over de algemene gang van zaken.

Analyse. Teeven ontkende dat hij iets over deze zaak had gezegd. Letterlijk zei hij dat “we dus niet willen als kabinet, is dat klinieken adviseren om door te gaan met behandelen en dat rechters er dan à la minute een eind aan maken”. Volgens Teeven moesten deze “woorden in het algemeen worden begrepen”. Overtuigend is dit weerwoord niet. In het begin van het interview zei hij dat dit, deze zaak dus, de reden was waarom hij al eerder had gepleit voor maatregelen om te voorkomen dat rechters adviezen over verdere behandeling naast zich neer kunnen leggen. Daarmee is geïmpliceerd dat hij het wel degelijk over deze zaak had.

Recensie: Kritisch denken van Johan Braeckman

94 % van de hoogleraren vindt zichzelf slimmer dan zijn collega’s. Dat is een staaltje van onkritisch denken, dat door prof. Johan Braeckman aan de kaak wordt gesteld in de hoorcolleges ‘Kritisch denken’. Deze colleges zijn verschenen in een box, dat uitgegeven is in de reeks ‘nrc academie’. In zes colleges, die per college ongeveer 70 minuten duren, geeft deze Vlaamse filosoof een helder overzicht van de valkuilen en boobytraps van het menselijk denken.

De thema’s die aan bod komen, zijn de volgende. In het eerste college behandelt hij de lichtgelovigheid van de mens. In het tweede de wijze waarop het kritisch denken wel en vooral niet werkt. In de daaropvolgende colleges gaat hij in op de rol van ons brein, dat orde schept en soms ook hardnekkige illusies creëert. In het voorlaatste college gaat hij in op het menselijke vermogen tot bedrog en zelfbedrog. In het zesde college geeft hij een aantal vuistregels voor het kritisch denken. Het perspectief is soms de informele logica (waarbij het met name om drogredenen gaat); de sociale psychologie (waarbij hij onder meer naar het onderzoek van Asch verwijst); de hersenwetenschap, de wetenschapsfilosofie en de rechtspsychologie (waar het bijvoorbeeld om de rol van het geheugen gaat).

Dat de valkuilen van ons denken soms onvermijdelijk lijken te zijn, laat Braeckman niet alleen aan de hand van wetenschappelijk onderzoek zien, maar ook aan de hand van een illustratieve voorbeelden. Zo zullen er maar weinig mensen zijn die weten hoe groot een groep moet zijn opdat de kans 50% dat twee mensen op dezelfde dag jarig zijn. (Het antwoord: 23 mensen.) De colleges zijn doorspekt met dit soort prikkelende voorbeelden. Ook gaat hij in op een aantal cases, zoals de kunstvervalser Van Meegeren, de ‘bijna-doodervaringen’ die door de arts Pim van Lommel enige tijd geleden ‘gepromoot’ werd en de beroemde hoax van Sokal.



prof. Johan Braeckman over sofismen

Wat te denken van deze reeks, die een totaal invulling heeft dan de hoorcolleges ‘Critical Reasoning’ van de Oxfordfilosofe Marianne Talbot? Ik denk dat Braeckmans colleges (eveneens) zeer zijn geslaagd. De bewoordingen en stijl zijn buitengewoon toegankelijk zonder dat de colleges daardoor oppervlakkig zijn. De thema’s ogen in eerste instantie divers, maar Braeckman heeft het vermogen om deze toch tot een hechte eenheid te vormen.

De spreker neemt nadrukkelijk stelling ten aanzien van alternatieve geneeswijze en pseudowetenschappen. Dat is gezien de thematiek bijna onvermijdelijk, maar of zijn stellingnames ook resultaten opleveren bij de aanhangers van alternatieve geneeswijze, betwijfel ik. Zijn Vlaamse collega Van Bendegem constateerde enige jaren geleden terecht, dat men na een debat met overtreders van de logica vaak vertwijfeld achterblijft. De uiteenzetting dat bepaalde argumentaties niet kloppen, wordt hooguit met persoonlijke aanvallen afgedaan. Van Bendegem stelde – gekscherend – voor om drogredenen dan maar met drogredenen te pareren. Als iemand beweert dat God bestaat, omdat er geen bewijs tegen bestaat, moet men hem op dezelfde wijze van repliek dienen: UFO's, toverheksen, Beëlzebub bestaan, omdat er geen doorslaggevende tegenbewijzen voorhanden zijn. Natuurlijk deugen beide redeneringen niet, maar het is veel effectiever om iemand met zijn eigen logica te confronteren.

Los hiervan, is de box zeer aan te bevelen. Bovendien beschikt Braeckman over een zeer prettig (Vlaams) stemgeluid, zodat de colleges ook zeer aangenaam zijn om naar te luisteren. Verder verdienen de vormgevers, die verantwoordelijk zijn voor de voorkant van de box, een groot compliment. Kortom: vijf sterren...

Kritisch denken. Hoorcollege over het ontwikkelen van heldere ideeën en argumenten. Door Johan Braeckman

ISBN: 9789085300731, prijs € 37,50 (CD) of € 34,00 (prijzen tot 23 mei 2011).

Voor het beluisteren van een fragment: hoor hier.