Baudet, Kelder & Nexit

Onlangs lieten Baudet, Kelder en Wellens hun licht schijnen over domme eurofielen (NRC, 25 juni 2016). Alle elementen om het debat van meet af aan te laten ontsporen, zijn in hun betoog ruimschoots aanwezig.

De boodschap van het illustere drietal bevat drie ingrediënten: de voorstanders van de EU (geframed als ‘eurofielen’ en ‘deftige elite’) zijn dom of behoren tot het schurkengilde; de tegenstanders van de EU wordt het zwijgen opgelegd en de promotors van de EU verdraaien bewust de waarheid. Met dit driespan – domheid, censuur, manipulatie – sleuren ze de argeloze burgers regelrecht het moeras in. In de wagen zit Hitler keurig naast Juncker. (Volgens Baudet is de Hitler-metafoor heel verhelderend voor een goed debat.)
Wie tot het schurkengilde behoort, is niet echt duidelijk. De auteurs voeren vijf concrete namen op en daarmee is dan ook meteen de hele eurofielenkamp ontmaskerd. Met leden uit dat kamp een debat voeren is sowieso zinloos, want ze hebben “niet-rationele overwegingen”. Hoogleraren, journalisten en commentatoren in dat kamp “zijn gevallen voor ideologisch gemotiveerd wensdenken”. In plaats van naar de feiten te kijken, mopperen ze enkel machteloos op mensen die anders tegen de zaken aankijken. Feiten worden versmald tot een paar namen.
De deftige elite mag dan wel dom zijn, maar hun invloed reikt ver. Zo ver zelfs dat je in Nederland sommige dingen niet mag zeggen of ter discussie mag stellen, aldus Baudet en zijn mede-auteurs. Die boodschap (‘wij tegen de gevestigde orde’) komt uitgerekend van iemand die een enorm mediaforum tot zijn beschikking heeft. Nieuwsuur, Pauw, Late Night, Buitenhof, PowNed, Oog in Oog, Volkskrant, NRC, Elsevier, HP/de Tijd, PowNed: er zijn maar weinig plekken in de gevestigde orde waar Baudet niet te horen, te zien of te lezen is.
De elite liegt ook. Ze roept dat de Brexit kapitalen gaat kosten, maar het illustere drietal weet te melden dat de kosten van de Brexit voor Nederland onmogelijk te becijferen zijn. Het is wel merkwaardig dat Baudet een dag voor het verschijnen van het opiniestuk met een stalen gezicht in EenVandaag weet te melden dat een Brexit zal leiden tot meer economische groei. Zelfs Boris Johnson, de grote voorvechter van Brexit, was drie jaar geleden in de Financial Times niet zo stellig als dit drietal: “Het echte probleem (van een Brexit) is het politieke signaal dat het zendt, in het bijzonder het signaal dat het zendt naar buitenlandse investeerders. Daarom twijfel ik.”
Naast het persoonlijk afbranden van tegenstanders heeft het drietal nog meer op het menu staan, zoals het cultiveren van (EU-)mythes. Zo wordt het onvermijdelijke bananenverhaal in het Nexit-stuk maar weer eens opgevoerd als een uitwas van de EU-commissie. Wat je verder van bananenmaten en -krommingen ook vindt, die specificaties zijn op verzoek van de Raad van ministers en de agrarische industrie ingevoerd. Inmiddels zijn er honderden van dit soort mythes in omloop, waaronder het opgeblazen stofzuigerverhaal, dat overigens ook in het Nexit-artikel figureert.

In het kielzog van deze mythes wordt de argumentatie van de eurofielen volstrekt belachelijk gemaakt: ze achten idiote richtlijnen voor bananen en stofzuigers noodzakelijk en ze denken dat de EU is nodig om te voorkomen dat Duitsland opnieuw Polen binnenvalt. Baudets gesprekspartner is een domme stroman, want geen enkele eurofiel verkondigt deze standpunten.